شیراز شهر ادب وتمدن ایران است Ùˆ بسیاری از بناهای تاریخی Ùˆ مقبره های اشخاص معرو٠در انجا دÙÙ† است یکی از شاعر های معرو٠کشورمان Ú©Ù‡ در Ú©Ù„ دنیا آن را میشناسند خواجه ØØ§Ùظ شیرازی Ù…ÛŒ باشد ما به شما توصیه میکنیم ØØªÛŒ برای یک بار هم Ú©Ù‡ شده به این مکان پر تمدن Ùˆ تاریخی بروید. ØØ§Ùظیه یا آرامگاه ØØ§Ùظ نام مجموعهای آرامگاهی در شمال شهر شیراز Ùˆ در جنوب دروازهٔ قرآن است Ú©Ù‡ آرامگاه ØØ§Ùظ شیرازی را در خود جای داده است. Ù…Ø³Ø§ØØª ØØ§Ùظیه Û² هکتار بوده Ùˆ از Û² صØÙ† شمالی Ùˆ جنوبی تشکیل ÛŒØ§ÙØªÙ‡Ø§Ø³Øª Ùˆ این صØÙ†Ù‡Ø§ توسط تالاری از یکدیگر جدا شدهاند. این مجموعه Û´ در ورودی-خروجی دارد Ú©Ù‡ در اصلی در سمت جنوب آن، دو در در سمت غرب Ùˆ یک در در سمت شمالشرق مجموعه قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ‡Ø§Ø³Øª. تالار ØØ§Ùظیه Ú©Ù‡ از آثار دورهٔ زندیان است، ÛµÛ¶ متر طول Ùˆ Û¸ متر عرض دارد Ùˆ از Û²Û° ستون سنگی، هر کدام به Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ Ûµ متر تشکیل شدهاست. این تالار پیشتر شامل Û´ ستون Ùˆ Û´ اتاق بودهاست Ú©Ù‡ بعدها اتاقها از Ù…ØØ¯ÙˆØ¯Ù‡Ù” آن ØØ°Ù شدهاند. در سمت شرق Ùˆ غرب تالار Û² اتاق -یکی متعلق به سازمان میراث ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒ Ùˆ دیگری مربوط به Ø¯ÙØªØ± آرامگاه وجود دارد. شیوهٔ معماری این تالار متأثر از معماری دورههای هخامنشیان Ùˆ زندیان است
کوشک Ùلزی در اواخر دوره قاجاریه
در سال Û¸ÛµÛ¶ Ù‡.Ù‚. (Û±Û´ÛµÛ² میلادی) ØØ¯ÙˆØ¯ Û¶Ûµ سال پس از ÙˆÙØ§Øª ØØ§Ùظ شمسالدین Ù…ØÙ…د یغمایی، وزیر میرزا ابوالقاسم گورکانی؛ ØØ§Ú©Ù… ÙØ§Ø±Ø³ØŒ برای اولین بار عمارتی گنبدی Ø´Ú©Ù„ بر ÙØ±Ø§Ø² مقبره ØØ§Ùظ بنا کرد Ùˆ در جلو این عمارت، ØÙˆØ¶ بزرگی ساخت Ú©Ù‡ از آب رکن آباد پر میشد.
دوره صÙویان Ùˆ Ø§ÙØ´Ø§Ø±ÛŒØ§Ù†
این بنا در زمان ØÚ©ÙˆÙ…ت شاه عباس صÙÙˆÛŒ (اوایل قرن یازدهم هجری قمری) مورد مرمت Ùˆ بازسازی قرار Ú¯Ø±ÙØª Ùˆ همچنین به دستور نادرشاه Ø§ÙØ´Ø§Ø± آرامگاه باردیگر مرمت شد.
دوره زندیه
کریمخان زند (Û±Û±ÛµÛ² Ù‡. Ø´) بر مقبره ØØ§Ùظ، بارگاهی به سبک بناهای خود ساخت (تصویر) Ùˆ بر تربتش سنگی مرمرین نهاد Ú©Ù‡ سنگ امروز نیز باقی است Ùˆ دو غزل از ØØ§Ùظ به شیوه نستعلیق توسط ØØ§Ø¬ÛŒ آقاسی بیک Ø§ÙØ´Ø§Ø± آذربایجانی نگاشته شدهاست Ú©Ù‡ مطلع آن دو غزل چنین است:
مژده وصل تو کو، کز سر جان برخیزم طایر قدسم و از دام جهان برخیزم
ای دل غلام شاه جهان باش Ùˆ شاه باش پیوسته در ØÙ…ایت لط٠اله باش
هم چنین تالاری با چهار ستون سنگی یکپارچه بلند ساخت Ú©Ù‡ از طر٠شمال Ùˆ جنوب گشاده بود Ùˆ در دو سوی آن، دو اتاق بنا کرد به گونهای Ú©Ù‡ مقبره ØØ§Ùظ در پشت این بنا قرار Ù…ÛŒÚ¯Ø±ÙØª Ùˆ در جلو آن باغ بزرگی را Ø§ØØ¯Ø§Ø« نمود.
دوره قاجار و پهلوی
پس از کریم خان زند در سال Û±Û²Û³Ûµ Ù‡.Ø´. Ø§Ø¨ÙˆØ§Ù„ÙØªØ میرزا مؤیدالدوله ØÚ©Ù…ران ÙØ§Ø±Ø³ØŒ آرامگاه ØØ§Ùظ را بار دیگر تعمیر Ùˆ مرمت کرد Ùˆ در سال Û±Û²ÛµÛ· Ù‡.Ø´. ÙØ±Ù‡Ø§Ø¯ میرزا معتمدالدوله ÙØ±Ù…انروای ÙØ§Ø±Ø³ در گرداگرد مقبره ØØ§Ùظ، کوشکی چوبی ساخت. پس از آن در سال Û±Û²Û·Û¸ Ù‡. Û³ اردشیر (زردشتی یزدی)ØŒ بار دیگر بارگاه ØØ§Ùظ را مرمت کرد Ùˆ بر ÙØ±Ø§Ø² آرامگاهش، کوشکی دیگر بنا کرد اما سید علیاکبر ÙØ§Ù„ اسیری به دلیل زردشتی بودن اردشیر، بنای مرمت شده را ویران ساخت.
این بنا تا سال Û±Û²Û¸Û° Ù‡. Ø´ همچنان ویران باقیماند Ùˆ در این سال شاهزاده ملک منصور ملقب به شعاع السلطنه ØØ§Ú©Ù… ÙØ§Ø±Ø³ØŒ به یاری علیاکبر مزینالدوله (نقاش باشی)ØŒ کوشکی آهنین بر ÙØ±Ø§Ø² آرامگاه ØØ§Ùظ ساخت Ùˆ کتیبهای بر آن قرار داد .
در سال Û±Û³Û±Û° Ù‡.Ø´. دبیر اعظم بهرامی استاندار ÙØ§Ø±Ø³ بر دیوار جنوبی ØØ§Ùظیه سر در بزرگی از سنگ نصب نمود Ùˆ در جهت آبادی نارنجستان آن تلاش کرد.
در سال Û±Û³Û±Ûµ به کوشش علی اصغر ØÚ©Ù…ت، بنای کنونی با بهرهگیری از عناصر معماری زندیه Ùˆ یادمانهای ØØ§Ùظیه، توسط ماکسیم سیرو ÙØ±Ø§Ù†Ø³ÙˆÛŒ طراØÛŒ Ùˆ با همکاری علی سامی به اجرا درآمد.
هیچ ایرانی نیست Ú©Ù‡ Ø´ÛŒÙØªÙ‡ اشعار لسانالغیب، ØØ§Ùظ شیرازی نباشد. خواجه شمسالدین Ù…ØÙ…د ین بها الدین Ù…ØÙ…د ØØ§Ùظ شیرازی معرو٠به لسانالغیب، ترجمان الاسرار، Ù„Ø³Ø§Ù†Ø§Ù„Ø¹Ø±ÙØ§ شاعر بزرگ قرن هشتم ایران یکی از سخنوران نامی جهان است Ú©Ù‡ غزلهای او شهره عام Ùˆ خاص است.
ØØ§Ùظ به دلیل اشعار Ø¹Ø±ÙØ§Ù†ÛŒØ§Ø´ نزد ما ایرانیها جایگاه خاصی دارد Ùˆ همه ما بهوقت دلتنگی یا در بسیاری از مناسبتهای باستانی مثل شب یلدا به ØØ§Ùظ رجوع میکنیم. بنای ویرانشده در سال Û±Û²Û¸Û° هجری شمسی بار دیگر مرمت شد Ùˆ شاهزاده ملک منصور کوشکی آهنین بر ÙØ±Ø§Ø² مقبره ساخت. در سال Û±Û³Û±Û± شمسی ÙØ±Ø¬Ø§Ù„له بهرامی نیز تعمیراتی اساسی در باغ، آرامگاه Ùˆ دیوارهای اطرا٠آن انجام میدهد. پایهها Ùˆ اساس بنای امروزی ØØ§Ùظیه به دوره Ù…Ø¸ÙØ±ÛŒØ§Ù† برمیگردد، در سال Û±Û³Û±Û¶ شمسی به دستور رضا پهلوی Ùˆ با Ø·Ø±Ø Ø¢Ù†Ø¯Ø±Ù‡ گدار با ØÙظ Û´ ستون به Ø´Ú©Ù„ امروزی تجدید بنا شد. همچنین در جنوب آن، باغ Ùˆ نارنجستان زیبایی با Û² ØÙˆØ¶ مستطیل ساخته شد.
آرامگاه ØØ§Ùظ در مقابل یکی از شلوغترین Ùˆ Ù¾Ø±Ø±ÙØªÙˆØ¢Ù…د ترین خیابانهای شیراز قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ Ùˆ نمای آرامگاه از خیابان مذکور قابل مشاهده نیست. این خیابان نماد اسارت در جهان صنعتی Ùˆ مدرن است؛ اگرچه نمیتوان از طریق آن، آرامگاه ØØ§Ùظ را Ú©Ù‡ نماد اÙکار Ùˆ اندیشههای Ø¹Ø±ÙØ§Ù†ÛŒ اوست را تماشا کرد.