نگرش مبتنی بر هویت بخشی به شهر یکی از رویکردهای اصلی در زمینه توسعه شهری در دهه های جدید به حساب Ù…ÛŒ آید. نگرشی Ú©Ù‡ در بیشتر شهرهای توسعه یافته جهان، با تاکید بر افزایش جاذبه های شهری بویژه برای گردشگران، Ø´Ú©Ù„ گرفته است.به گزارش ایکنا، جهان اقتصاد نوشت: در این میان گردشگری شهری تفاوتی مشخص با دیگر حوزه های این صنعت داشته Ùˆ حضور جلوه های مدرنیسم در کنار تجلی نقش انسان در ایجاد آثار متنوع تاریخی برای جذب گردشگر در این حوزه به Ø´Ú©Ù„ÛŒ ویژه نقش آفرینی Ùˆ ظرفیت سازی Ù…ÛŒ نموده است. این ظرفیت Ú©Ù… نظیر Ú©Ù‡ ریشه در سنت، هویت Ùˆ فرهنگ یک سرزمین دارد با برنامه ریزی دقیق Ùˆ هدفمند Ù…ÛŒ تواند به یک رویکرد پایدار در حوزه درآمدزایی شهری نیز بدل گردد. در مناطق شهری زیرساخت های متنوعی از جمله حمل Ùˆ نقل، اقامت، دسترسی به غذا Ùˆ مواد اولیه Ùˆ شرایط تسهیل کننده برای یک گردشگر در مقایسه با دیگر شاخه های این حوزه به Ø´Ú©Ù„ مشخصی وجود داشته Ùˆ گردشگران شهری با مشکلات کمتری نسبت به گردشگران طبیعت، گردشگران روستایی، گردشگران باستانی Ùˆ … مواجه هستند. فراهم بودن چنین شرایطی است Ú©Ù‡ تمایل برای گردشگری شهری را بیشتر از دیگر رشته های یاد شده در بین گردشگران افزایش Ù…ÛŒ دهد. اما در تقابل با این رویکرد، آنچه به عنوان یک معضل، گردشگری شهری را همواره تحت تاثیر قرار Ù…ÛŒ دهد، همین مساله مدرنیته Ùˆ مهیّا بودن امکانات اولیه است. گردشگر با هدف کشف زیبایی های نادیده Ùˆ به دور از هیاهو، حتی در دل شهر به دنبال مکانی برای آرامش Ùˆ ارتباط برقرار کردن با محیطی متفاوت است. شاید علت اینکه بخش مشخصی از گردشگری شهری نیز به بازدید از خانه های تاریخی Ùˆ موزه ها سپری Ù…ÛŒ شود در همین مورد نهفته است. گردشگران در بیشتر موارد به دنبال تاریخ، هویت Ùˆ تمدن گذشته سرزمین مقصد هستند Ùˆ لذا ناخواسته به سمت چنین مکان هایی حتی در دل شهر گرایش پیدا Ù…ÛŒ کنند.رویکرد چند دهه اخیر برخی از کلان شهرهای جهان Ú©Ù‡ زمانی طولانی از تاریخ آنها گذشته، به سمت بازآفرینی خانه های تاریخی Ùˆ باغ موزه ها گرویده Ùˆ این رویه با استقبال بی نظیری از سوی گردشگران شهری مواجه شده است. دلیل این امر، تلقی این خانه‌ها به عنوان حافظه فرهنگی Ùˆ هویتی گنجانده شده در دل آنهاست. خانه هایی Ú©Ù‡ در کنار یادآوری گوشه ای از تاریخ سپری شده بر یک شهر، نشانه های معماری برجای مانده دوره های مختلف را نیز برای گردشگران امروزی هویدا Ù…ÛŒ نمایند Ùˆ در دل خود برگ هایی از تاریخ سپری شده بر آن شهر را برای بازدید کنندگان نمایان Ù…ÛŒ سازند. این همان چیزی است Ú©Ù‡ به تحقق هدف یک گردشگر از بازدید یک یادگار تاریخی منجر Ù…ÛŒ گردد. با این شرح، اشاره به وجود Û³Û°Û°Û° خانه تاریخی ثبت شده در مناطق مختلف ایران، هیجان گردشگری در این حوزه را برای بازدیدکنندگان داخلی Ùˆ خارجی صد چندان Ù…ÛŒ نماید. بویژه آنکه نمونه های متعددی از این میراث فرهنگی ارزشمند در کلان شهرهای ایران همچون تهران، اصفهان، کاشان، کرمان، سمنان Ùˆ دیگر شهرهای بزرگ، مهیای میزبانی گردشگران Ù…ÛŒ باشند. از جمله این موارد در تهران Ù…ÛŒ توان به کاخ های تاریخی گلستان، نیاوران، خانه قوام‌الدوله (از بزرگان دوره محمد شاه قاجار)ØŒ خانه شهید مدرس، خانه امین السلطان (صدراعظم ناصرالدین شاه)ØŒ خانه امیر بهادر (وزیر جنگ مظفرالدین شاه) Ùˆ … اشاره نمود Ú©Ù‡ روزی سکونتگاه شاهان قاجار Ùˆ پهلوی یا خانواده های بزرگ Ùˆ پر نفوذ زمان خود به حساب Ù…ÛŒ‌آمده اند. بر این اساس نقش خانه های تاریخی را نه تنها به عنوان یک میراث فرهنگی بلکه به عنوان یک آموزشگاه هویت بخشی Ùˆ معماری Ù…ÛŒ‌توان به Ø´Ú©Ù„ مشخصی هویدا نمود. ضمن اینکه استفاده از این فرصت با هدف توسعه گردشگری Ù…ÛŒ تواند هم در بحث درآمدزایی پایدار Ùˆ هم هویت بخشی Ùˆ فرهنگ سازی در خصوص تمدن Ùˆ سابقه تاریخی هر شهر موثر واقع گردد. در شهرهای یاد شده در دهه های گذشته اقدامات هدفمندی در این زمینه دنبال گردیده Ú©Ù‡ از نتایج مثبت آن Ù…ÛŒ توان به توسعه گردشگری Ùˆ درآمدزایی در آن ها اشاره نمود. با این حال Ùˆ با وجود ظرفیت بالای این حوزه در شهرهای مختلف ایران، توسعه بیشتر این حوزه در آینده نزدیک Ùˆ حمایت بیشتر از آن، باتوجه به ثمرات بی نظیر مربوطه در این خصوص مورد انتظار خواهد بود. Ø¹Ù„ÛŒ ساکت، مدرس دانشگاه