معتمدالایاله از مردان سیاسی دوره قاجار در آشتیان بوده است Ú©Ù‡ عمارت مربوط به این شخص دارای معماری مربوط به قاجارها Ùˆ ÙØ¶Ø§Ù‡Ø§ÛŒ مسکونی خدماتی Ùˆ آب انبار بوده است. شهرستان آشتیان علاوه بر آنکه مهد اندیشمندان، Ù…ÙØ§Ø®Ø±ØŒ ادیبان Ùˆ یاستمداران بوده، آثار تاریخی ارزشمندی را در خود جای داده است.یکی از جاذبه های تاریخی این شهر، خانه معتمد الایاله در غرب آشتیان است.معتمدالایاله از مردان سیاسی دوره قاجار در آشتیان بوده است Ú©Ù‡ عمارت مربوط به این شخص دارای معماری مربوط به قاجارها Ùˆ ÙØ¶Ø§Ù‡Ø§ÛŒ مسکونی خدماتی Ùˆ آب انبار بوده است.مقرب الخاقان معتمد السطان Ù…ØÙ…د رÙیع خان ملقب الایاله بزرگ از Û±Û³Û°Û³ Ù‡.Ù‚. تا Û±Û³Û³Ûµ نائب الØÚ©ÙˆÙ…Ù‡ Ù…ØÙ„ÛŒ آشتیان بوده است.منزل معتمد الایاله مربوط به دوره قاجار است Ùˆ در Ø¨Ø§ÙØª قدیم شهر آشتیان واقع شده است.بر سر درب این خانه کوبه ای برنجی دیده Ù…ÛŒ شود Ú©Ù‡ بر روی آن ØÚ© شده است؛ «Ù…عتمد الایاله ۱۳۱۸، عمل استاد عبدالکریم شیرازی» Ú©Ù‡ به نظر Ù…ÛŒ رسد میخ ها Ùˆ کوبه های درب در شیراز ساخته شده است.در بالای سر در گنگره هایی از آجر Ùˆ چند کاشی معرق به کار Ø±ÙØªÙ‡ است، در کاشی دایره وسط سر در، آیات زیبایی از قرآن با خط بسیار زیبا ØªØØ±ÛŒØ± شده است. در بالای آن با Ú¯Ú† برجسته نام استاد Ùˆ بنای ساختمان «Ø¹Ù…Ù„ عبد الرØÛŒÙ… گرکانی» نوشته شده است.
در سمت راست سر درب خانه، کاشی با نقشی از سرباز قزلباش در ØØ§Ù„ اسب سواری است، قدمت این کاشی به دوران صÙویه Ù…ÛŒ رسد، در سمت چپ، کاشی با تصویری از دو بانو در ØØ§Ù„ موسیقی را به تصویر کشیده است، این کاشی مربوط به دوره قاجاریه است.چهار ستون نیمه لخت Ùˆ دو ستون نیم دایره با Ø·Ø±Ø Ø¨Ø±Ø¬Ø³ØªÙ‡ ای از Ú¯Ù„ Ùˆ گلدان از آجر ساخته شده است Ú©Ù‡ در طرÙین درب ورودی به کار Ø±ÙØªÙ‡ است.در زیر سکوی نشیمن جلوی درب، دو سنگ ØØ¬Ø§Ø±ÛŒ شده از Ú¯Ù„ Ù†ÛŒÙ„ÙˆÙØ± آبی قرار دارد Ú©Ù‡ نماد زندگی است.این سر بنا توسط دالان مسق٠آجری زیبایی به ØÛŒØ§Ø· عمارت Ù…ÛŒ رسد، ØÛŒØ§Ø·ÛŒ بزرگ Ùˆ مربع Ø´Ú©Ù„ با تالاری در ضلع جنوبی Ùˆ ساختمانی دو طبقه در شمال Ùˆ غرب ØÛŒØ§Ø· با اتاق های تو در تو، خانه های عیان نشین را به تصویر Ù…ÛŒ کشد. این خانه در ØØ¯ÙˆØ¯ ÛµÛ°Û° متر مربع Ùˆ در ØØ§Ù„ ØØ§Ø¶Ø± مرکز اسناد آشتیان شناخته Ù…ÛŒ شود Ùˆ این اثر در تاریخ Û²Û¶ اسÙند Û±Û³Û¸Û¶ با شمارهٔ ثبت Û²Û²Û°Û¹Û· بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.آب انبار نایب در روبروی این بنا توسط معتمد ساخته شده است، در جوار این خانه عمارت دیگری به نام «Ø§Ø±Ú¯» وجود داشته Ú©Ù‡ کارهای اداری Ùˆ ØÚ©ÙˆÙ…تی معتمد در آن جا انجام Ù…ÛŒ شده است، این عمارت از خانه قدیمی تر Ùˆ به نظر Ù…ÛŒ رسد Ú©Ù‡ توسط معتمد بازسازی شده بوده این عمارت در سال Û·Ûµ از سوی شهرداری تخریب شده Ùˆ به پارکینگ وسیله نقلیه تبدیل شده است.