مقبره ی باستانی بداق سلطان

مقبره بداق سلطان، Ú©Ù‡ در قسمت جنوب غربی شهر مهاباد قرار دارد، آرامگاه بداق سلطان مکری یکی از سرداران شاه عباس صفوی Ù…ÛŒ‌باشد. این آرامگاه از دو قسمت، یکی فضای ورودی Ùˆ دیگری اتاق اصلی تشکیل شده، Ú©Ù‡ قبر بداق سلطان در قسمت اصلی آن قرار دارد. بر روی هر کدام از دو قسمت مقبره، گنبدی ساده قرار دارد.این بنای تاریخی، Ú©Ù‡ دست ویرانگر زمانه بخش وسیعی از آن را در معرض انهدام قرار داده، با زیر بنای Û±Û³Ûµ/Û´Û¸Ûµ متر در ابعاد Û·/Û¹ * Û±Û·/Û±Ûµ با Ù¾ÛŒ سنگی Ùˆ گنبد آجری ساخته شده است. این بنا داخل شهر مهاباد، بین محله های میدان استقلال Ùˆ باغ شایگان واقع Ùˆ جهت آن شمالی جنوبی است Ùˆ به مرور زمان Ùˆ بر اثر جنگ، شرایط جوی Ùˆ ... فرو ریخته بود، Ú©Ù‡ در سال Û±Û³Û·Û° محمود پدرام، مسئول وقت میراث فرهنگی شهرستان مهاباد، آن را حفاری کرد Ùˆ بقایای Ù¾ÛŒ در ستون آجری قرینه نمودار Ùˆ فرم اصلی معماری هویدا شد. با بازاریابی دو در قرینه ÛŒ قوس دار تقریبا مشکل توجیه فضایی محوطه حل Ùˆ مشخص شد Ú©Ù‡ ورودی اصلی از شمال به جنوب Ùˆ شامل دو در به سالن اول Ùˆ یک در به اصل مقبره ÛŒ گنبدی بوده Ú©Ù‡ قرینه ÛŒ آن در قسمت جنوبی وجود دارد Ùˆ با اندکی بررسی مشخص شد Ú©Ù‡ به علت قرارگرفتن جهت قبله در جنوب در اصلی قبر در این قسمت واقع شده Ùˆ دیگر اینکه ورودی دوگانه به این علت بوده Ú©Ù‡ در روزهای خاصی چون جمعه ها Ùˆ اعیاد مردم از یک سو وارد Ùˆ از طرف دیگر خارج شوند یا شاید مسئله جدا بودن زن Ùˆ مرد را حل Ù…ÛŒ کرده است. این بنا ترکیبی از سنگ Ùˆ آجر قرمز چهارگوش Ùˆ ملاط ماسه Ùˆ آهک Ùˆ دقیقا بر اساس فرم معماری مقابر دوره صفوی است، Ú©Ù‡ از سه قسمت شمالی، جنوبی Ùˆ گنبد دوار مرکزی تشکیل شده است. ورودی شمالی بر اثر حادثه ای سالها بعد از احداث تخریب شده Ú©Ù‡ با حفاری اولیه Ùˆ بیرون آمدن از راههای زیرین بنا Ú©Ù‡ به صورت ازاره زیر سنگ های بنا گذاشته شده مشاهبت کاملی با بنای مسجد جامع مهاباد دارد. با توجه به ابعاد Ùˆ اندازه ÛŒ آجرها Ùˆ فرم معماری گنبدی Ùˆ پایه های کشه شده ÛŒ ایوانی با بنای مسجد جامع Ùˆ بنای مشابه آن در منطقه Ùˆ نیز روایات عامه از نام بداق سلطان Ùˆ منابع Ùˆ متون تاریخی Ùˆ مقایسه ÛŒ پلان مقبره با بناهای مشابه، این بنا نزدیک به سیصد Ùˆ پنجاه سال پیش ساخته شده Ùˆ از آثار کامل Ùˆ مهم دوره صفوی Ùˆ در شمار مقابر مهم این دوره در منطقه است. این بنا مجموعا هفت جرز یا پایه ÛŒ تزئینی در قسمت شرق Ùˆ غرب با طاقنماهای تزئینی ورودی ایوان شمالی Ùˆ جنوبی دارد. گنبد اصلی به فاصله Û±/Û²Û° متر از ورودی اصلی در قسمت شمالی Ùˆ تقریبا در مرکز بنا قرار گرفته Ùˆ قبور پیدا شده در اطراف آن مربوط به دوره ای مشابه است Ùˆ بداق سلطان نیز در این مکان دفن شده است. احتمال Ù…ÛŒ رود یکی از قبور متعلق به شخص نیکوکار Ùˆ خیری باشد Ú©Ù‡ اهالی ÙˆÛŒ را مقدس Ù…ÛŒ دانسته اند Ùˆ شاید به همین علت به صورت زیارتگاهی درآمده است. ضمن حفاری، تکه سنگهای اصلی گور بداق سلطان Ú©Ù‡ در مرکز گنبد قرار داشت Ùˆ از سنگ مرمر مشابه با گرانیت بود پیدا شد Ùˆ در گوشه ضلع جنوبی مقبره سنگ گور دیگری با این نوشته نمودار گردیده : (( هذا مرقد المرحوم المغفور عبدالله خان ابن المرحوم بوداق خان المکری سنه Û±Û²Û¶Û² .)) نوشته این گور نشان Ù…ÛŒ دهد Ú©Ù‡ سایر قبور خارج از گنبد نیز متعلق به بستگان بداق سلطان بوده Ú©Ù‡ این امر نیز با نظام های فئودالی دوره صفوی سازگار بوده است.