آرامگاه ÙØ§Ø·Ù…Ù‡ معصومه در میان بقعه با بلندی Û²Û°/Û± Ùˆ طول Ùˆ عرض Û¹Ûµ/Û² در Û²Û°/Û± متر قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ Ùˆ با کاشیهای Ù†Ùیس Ùˆ Ø²Ø±ÙØ§Ù… (آغاز قرن Ù‡ÙØªÙ… پوشیده شدهاست. گرداگرد مرقد منور، دیواری به بلندی دو متر Ùˆ طول Ùˆ عرض تقریبی (Û¸Û°/Û´ØŒ در , Û´Û°/Û´) قرار دارد Ú©Ù‡ در سال Û¹ÛµÛ° بنا گردید Ùˆ با کاشی معرق آراسته شد. Ú©Ù‡ اکنون این دیوار با Ø¶Ø±ÛŒØ Ù…Ø´Ø¨Ú© از جنس نقره پوشیده شدهاست.
تاریخچه
سیر تاریخی مرقد ÙØ§Ø·Ù…Ù‡ معصومه در طول دورههای مختل٠دستخوش تغییراتی بوده است.در سال Û¶Û°Ûµ هجری «Ø§Ù…یر Ù…Ø¸ÙØ± اØÙ…د بن اسماعیل» بزرگ خاندان آل Ù…Ø¸ÙØ±ØŒ بزرگترین استاد کاشیساز آن زمان «Ù…ØÙ…د بن ابی طاهر کاشی قمی» را بهکار ساخت Ùˆ پرداخت کاشیهای متنوع مرقد واداشت. او به مدت هشت سال به این کار مشغول بود تا سرانجام در سال Û¶Û±Û³ کاشیهای مرقد آماده Ùˆ کار گذاشته شد. Ùˆ اخیراً در سال Û±Û³Û·Û· شمسی مرقد مطهر به Ø´Ú©Ù„ جدید Ú©Ù‡ آمیختهای از کاشی Ùˆ سنگ است تجدید بنا شد Ùˆ همچنین دیوارههای داخلی با سنگ مرمر سبز آراسته گردید.
ضریØ
در سال Û¹Û¶Ûµ هجری شاه طهماسب صÙوی، در چهار طر٠مرقد ضریØÛŒ آجری آراسته به کاشیهای Ù‡ÙØª رنگ Ùˆ کتیبههای معرق بنا نمود Ùˆ در اطرا٠آن Ù…Ù†Ø§ÙØ°ÛŒ باز بود تا هم مرقد دیده شود Ùˆ هم زائران نذورات خود را داخل Ø¶Ø±ÛŒØ Ø¨Ø±ÛŒØ²Ù†Ø¯.در سال Û±Û²Û³Û° هجری قمری ÙØªØØ¹Ù„ÛŒ شاه همان Ø¶Ø±ÛŒØ Ø±Ø§ نقره پوش کرد Ú©Ù‡ این Ø¶Ø±ÛŒØ Ø¨Ù‡ مرور زمان ÙØ±Ø³ÙˆØ¯Ù‡ شد Ùˆ در سال Û±Û²Û¸Û° ضریØÛŒ Ú©Ù‡ از نقره Ø¶Ø±ÛŒØ Ø³Ø§Ø¨Ù‚ Ùˆ نقرههای موجود در خزانه ساخته شده بود به جای آن نصب گردید.این Ø¶Ø±ÛŒØ Ú†Ù†Ø¯ÛŒÙ† مرتبه تجدید بنا Ùˆ Ø§ØµÙ„Ø§Ø Ø´Ø¯ Ùˆ سالهای متمادی روی مرقد ÙØ§Ø·Ù…Ù‡ معصومه باقی بود تا این Ú©Ù‡ در سال Û±Û³Û¶Û¸ هجری شمسی به دستور تولیت آن زمان Ø´Ú©Ù„ Ø¶Ø±ÛŒØ Ø±Ø§ تغییر دادند Ùˆ ضریØÛŒ را با ظرای٠و شاهکارهای هنری ویژهای به جای آن نصب نمودند Ú©Ù‡ آن Ø¶Ø±ÛŒØ Ù‡Ù…Ú†Ù†Ø§Ù† Ø¨Ø±ÙØ±Ø§Ø² قبر ÙØ§Ø·Ù…Ù‡ معصومه برقرار است Ùˆ در اسÙند ماه Û±Û³Û¸Û° شمسی Ø§ØµÙ„Ø§ØØ§Øª Ùˆ تعمیرات جدید صورت Ú¯Ø±ÙØª. تمام قسمتهای نقرهای Ø¶Ø±ÛŒØ Ø§Ø² نقره Û¹Û² درصد با بهترین نوع از نقره Û±Û°Û° درصد خالص خریداری شده از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران Ùˆ چوبهای زیر آن اعم از ستون Ùˆ پایه Ùˆ … به دست استادکاران اصÙهانی ساخته Ùˆ قلمزنی شد Ùˆ کارشناسان آستانه مقدسه (قسمت نقرهای) آن را تعویض کردند Ùˆ Ø¶Ø±ÛŒØ Ø³Ø§Ø¨Ù‚ Ú©Ù‡ ÙØ±Ø³ÙˆØ¯Ù‡ شد به خزانه ØØ¶Ø±Øª تØÙˆÛŒÙ„ داده شد .
گنبد
اولین گنبدی Ú©Ù‡ «Ù¾Ø³ از سایبان ØØµÛŒØ±ÛŒ موسی بن خزرج» Ø¨Ø±ÙØ±Ø§Ø² قبر ÙØ§Ø·Ù…Ù‡ معصومه بنا شد، قبهای برجی Ø´Ú©Ù„ بود Ú©Ù‡ به همت زینب دختر امام جواد از Ù…ØµØ§Ù„Ø Ø¢Ø¬Ø± Ùˆ سنگ Ùˆ Ú¯Ú† در اواسط قرن سوم هجری ساخته شد.به مرور زمان Ùˆ پس از دÙÙ† بعضی از بانوان علوی در جوار ÙØ§Ø·Ù…Ù‡ معصومه دو گنبد دیگر در کنار گنبد اول ساخته شد.این سه گنبد تا سال Û´Û´Û· هجری ÛŒ برقرار بودند تا این Ú©Ù‡ در همان سال «Ù…یر Ø§Ø¨ÙˆØ§Ù„ÙØ¶Ù„ عراقی» (وزیر طغرل کبیر) به تشویق شیخ طوسی (ره) به جای آن سه گنبد، گنبد Ù…Ø±ØªÙØ¹ÛŒØŒ آراسته به نقشهای رنگ آمیزی Ùˆ تزیینات آجری Ùˆ کاشی بدون ایوان Ùˆ ØØ¬Ø±Ù‡ بنا نهاد، Ú©Ù‡ تمام قبور سادات Ùˆ آن بانوان را ÙØ±Ø§ Ù…ÛŒÚ¯Ø±ÙØª.در سال Û¹Û²Ûµ هجری قمری همین گنبد به همت «Ø´Ø§Ù‡ بیگی بیگم» همسر شاه اسماعیل تجدید بنا Ùˆ Ø³Ø·Ø Ø®Ø§Ø±Ø¬ÛŒ گنبد با کاشیهای معرق آراسته گردید. ضمناً ایوان رÙیع با دو مناره در صØÙ† عتیق ساخته شد.نهایتاً در سال Û±Û²Û±Û¸ هجری همزمان با سلطنت ÙØªØØ¹Ù„ÛŒ شاه قاجار گنبد با خشتهایی طلایی تزیین شد Ú©Ù‡ تا سال Û±Û³Û·Û¹ شمسی باقی ماند. درسال Û±Û³Û¸Û° به علت تخریب ظاهر گنبد Ùˆ جهت جلوگیری از وارد شدن صدمات دیگر به ساختمان گنبد به همت تولیت آستانه مقدسه، آیتالله مسعودی خمینی جهت بازسازی Ùˆ تعمیرات اساسی گنبد ØØ±Ù… اقدام شد Ùˆ لذا خشتهای طلایی سابق جمعآوری گردید Ùˆ پس از بازسازی Ùˆ تعمیرات اساسی Ú©Ù‡ با هزینهای بالغ بر Û²Ûµ میلیارد ریال بر روی گنبد صورت Ú¯Ø±ÙØªØŒ مراسم پرده برداری از گنبد جدید در تاریخ Û¶/Û²/Û±Û³Û¸Û´ هجری شمسی برگزار شد .