هر شهری برای خود آیین کهن نوروز را دارد ØØ§Ù„ Ù…ÛŒ خواهیم درباره ÛŒ آیین کهن نوروز در اصÙهان به شما Ù‡Ù…Ø³ÙØ±Ø§Ù† ØªÙˆØ¶ÛŒØ Ø¯Ù‡ÛŒÙ….در نوروز مراسم های متعدد با آیین ها Ùˆ شعایری انجام میشود كه در نهایت وابستگی اعتقادی مردم را به طبیعت Ùˆ Ø§ØØªØ±Ø§Ù… عناصر Ùˆ طلب خیر Ùˆ بركت میتوان بیان كرد.آیینها Ùˆ اجرا آنها از سرچشمههای مایهدهنده نمایشهای مردمی است. معنای Ù†Ù‡ÙØªÙ‡ در پشت این آیینها Ùˆ مراسم، همان ÙˆØØ¯Øª ملی Ùˆ مذهبی است كه از دوره صÙویان به بعد، در بین مردم ایران، بیش از پیش Ø´ÙƒÙˆÙØ§ شد. در این دوره در بین مردم به نوعی یكپارچگی Ùˆ اÙكار عمومی مذهبی برمیخوریم كه آداب Ùˆ سنن مذهبی Ùˆ ملی، تار Ùˆ پود آن را به هم تنیده بود. شاهان صÙÙˆÛŒ ØØªÛŒ برای اعتبار سیاسی Ùˆ یا اعتقاد مذهبی، از این اÙكار عمومی مذهبی، كه بین تودههای ÙØ±ÙˆØ¯Ø³Øª جامعه بیشتر ضرورت داشت، پشتیبانی كردند Ùˆ این ØÙ…ایت، بر اثر گذشت زمان بر رشد Ùˆ دگرگونی آداب Ùˆ آیین های گوناگون Ø§ÙØ²ÙˆØ¯ Ùˆ چشم اندازی از نمایشهای مذهبی Ùˆ ملی را در جامعه ایران پدید آورد. کات٠سیاØÛŒ Ú©Ù‡ در زمان شاه عباس به ایران آمد نوروز را چنین بیان میکند:در نوروز، مردم شب زنده داری میکنند Ùˆ به ØªÙØ±ÛŒØ میپردازند، شیپورها Ùˆ سرناها به صدا در میآیند Ùˆ مدام نقاره میزنند. یک روز مانده به پایان آخرین روز سال همه دکانها، بازارها را رنگ میکنند Ùˆ با Ú¯Ù„ میآرایند. ØµØ¨Ø Ù‡Ù†Ú¯Ø§Ù…ØŒ در همه مغازهها Ùˆ خانهها، شمعها Ùˆ پیهسوزها را روشن میکنند Ú©Ù‡ به مدت سه ساعت شمعها Ùˆ پیهسوزها روشن میماند Ùˆ سپس، شمعها را خاموش میکنند Ùˆ دکانها را میبندند Ùˆ با تعطیلی بازار به خانه خود میروند Ùˆ دست به هیچ داد Ùˆ ستدی نمیزنند، Ùقط در میدان، بازیها Ùˆ نمایشهای مختلÙÛŒ ترتیب میدهند. تخم مرغهای قرمز را با دست میشکنند Ùˆ همدیگر را میبوسند. در اتاقها Ùˆ باغهای خود، ÙØ±Ø´Ù‡Ø§ پهن میکنند Ùˆ بر روی آن بهترین اثاث گران قیمت خود را میگذارند. بدین ترتیب سه روز از سال نو را با شیپور Ùˆ سرنا زدن Ùˆ نقاره Ú©ÙˆÙØªÙ† جشن میگیرند.از جمله آداب Ùˆ رسوم نوروز در اصÙهان میتوان به موارد زیر اشاره كرد.
خانه تكانی
Ø§ØµØ·Ù„Ø§Ø «Ø®Ø§Ù†Ù‡ تكانی» را بیشتر در مورد شستن، تمیز كردن، نو خریدن، تعمیر كردن ابزارها، ÙØ±Ø´ ها، لباس ها، به مناسبت ÙØ±Ø§ رسیدن نوروز به كار میبرند. در این خانه تكانی، كه سه تا چهار Ù‡ÙØªÙ‡ طول میكشد، بایستی تمامی ابزارها Ùˆ وسیلههایی كه در خانه است، جا به جا، تمیز، تعمیر Ùˆ معاینه شده Ùˆ دوباره به جای خود قرار گیرد.خانه تكانی از رسوم بسیار قدیمی آماده شدن برای عید نوروز است Ùˆ هرچند كه آپارتمانهای كوچک Ùˆ بدون پستو Ùˆ انباری Ùˆ زیرزمین امروزی تقریباً در تمام مدت سال نسبتاً تمیز هستند، اما تمیزترین خانهها هم مدتی مانده به نوروز، برای شگونش هم كه شده از بالا تا پایین Ø±ÙˆÙØªÙ‡ Ùˆ شسته Ùˆ برق انداخته Ù…ÛŒ شوند. البته ØªÙØ§ÙˆØª خانه تکانی با تمیز کردن معمولی خانه در این است Ú©Ù‡ معمولاً در خانه تکانی جاهایی از خانه تمیز میشود Ú©Ù‡ در تمیزکاریهای عادی نادیده Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ میشوند.
خرید لباس عید
پوشیدن لباس نو در آیـینهای نوروزی، رسمی همگانی است. تهیه لباس، برای سال تØÙˆÛŒÙ„ØŒ Ùقیر Ùˆ غنی را به خود مشغـول میدارد. Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ پیش از ÙØ±Ø§ رسیدن نوروز، به تهیه لباس های نو میپردازند. این امر مخصوصاً در مورد کودکان الزامی است. در روزهای پایانی سال بچهها دست در دست مادرها Ùˆ پدرها، آن چنان به ویترین مغازهها خیره میشوند Ú©Ù‡ گویی درد بزرگشان خرید است. در این روزها همه چیز رنگ Ùˆ بوی خاصی دارد، همه در کوچهها Ùˆ خیابانها با دستان پر به استقبال روزهای شیرین عید میروند. یكی از سنتهایی كه در بین مردم اصÙهان وجود دارد، كمک به نیازمندان در شب عید است. برای انجام این كار به چند صورت عمل میكنند. یكی از طریق جشن نیكوكاری كه هر ساله توسط كمیته امداد برگزار میشود، دیگری شناسایی Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ نیازمند Ùˆ كمک به آنها Ùˆ همچنین از طریق موسسات خیریه در Ø³Ø·Ø Ø´Ù‡Ø±. این رسم از گذشته در اصÙهان رایج بوده است. مردم اعتقاد داشتند باید از وضع Ù‡ÙØª تا همسایه اینطر٠و آنطر٠آگاهی داشته باشند، بنابراین خانواده هایی كه تمكن مالی داشتند به همسایه های خود كمک Ù…ÛŒ كردند تا آنها هم بتوانند لباس نو تهیه كنند.
نوروز و مردگان
یكی از آیینهای كهن پیش از نوروز یاد كردن از مردگان است كه به این مناسبت بر سر مزار درگذشتگان میروند. این کار در روز اول عید Ùˆ پنج شنبه آخر سال انجام میشود، به این صورت Ú©Ù‡ بر سر مزار مردگان Ø±ÙØªÙ‡ØŒ ÙØ§ØªØÙ‡ Ùˆ قرآن میخوانند Ùˆ اصولاً یك كوزه Ú¯Ù„ یا سبزه Ùˆ همچنین خیرات برای دیدن مردگان با خود به همراه میبرند. برخی نیز Ø³ÙØ±Ù‡ Ù‡ÙØª سین كوچكی برسر مزار پهن كرده Ùˆ موقع تØÙˆÛŒÙ„ سال چنانچه در روز باشد، در آنجا میمانند. در میان عدهای نیز شمع روشن كردن بر مزار درگذشتگان در پنج شنبه آخر سال مرسوم است.در دید Ùˆ بازدیدهای نوروزی نیز رسم بر این است كه نخست به خانه کسانی بروند Ú©Ù‡ نوروز اول در گذشت عضوی از آن خانواده میباشد. دیدارکنندگان، در نوروز اول، به خانواده سوگوار تسلیت نمیگویند، بلکه برای آنان آرزوی شادمانی میکنند، تا در آغاز سال نو ÙØ§Ù„ بد نزنند.
Ø³ÙØ±Ù‡ Ù‡ÙØª سین
Ù‡ÙØª سین در مراسم نوروزی به روایتهای گوناگون به وجود آمده است، گروهی از پژوهشگران بر این باورند كه در زمان ساسانیان، بشقابهای نقشدار بسیار زیبایی را از سرزمین چین به ایران آوردهاند كه به تدریج به نام آن سرزمین چینی نام Ú¯Ø±ÙØªÙ‡Ø§Ù†Ø¯ Ùˆ واژه چینی بعدها به سینی تبدیل شده است. در جشن نوروز آن زمان، میوهها Ùˆ خوراكیهای دیگر را در Ù‡ÙØª عدد از این سینی ها میچیدند Ùˆ بر سر Ø³ÙØ±Ù‡ نوروزی مینهادند Ùˆ آن را Ù‡ÙØª چینی یا Ù‡ÙØª سینی Ù…ÛŒÚ¯ÙØªÙ†Ø¯ كه بعدها در طول زمان به Ù‡ÙØª سین تبدیل شده است.اما اینكه چرا این Ø³ÙØ±Ù‡ Ù‡ÙØª سین نامیده شده، باید امری تازه Ùˆ Ù…Ø³ØªØØ¯Ø« از سده چهارم Ùˆ پنجم هجری باشد. اغلب امروزه میگویند Ùˆ برآنند كه منظور از Ù‡ÙØª امشاسپند در آیین زرتشت است. این Ù‡ÙØª ملک یا ایزد بزرگ عبارتند از: ÙˆÙهومَنَه یا بهمن، اَشَه وَهیشْتَه یا اردیبهشت، خْشَتْرَوَئیرْيَه یا شهریور، سْپÙنْتَ آرْمَئی تی یا سپندارمزد، هَئورْوَتات یا خرداد Ùˆ Ø§ÙŽÙ…ÙØ±Ùتات یا Ø§ÙŽÙ…ÙØ±Ø¯Ø§Ø¯. كه در راس این شش ایزد Ø³Ù’Ø±ÙŽØ¦ÙˆÙØ´ÙŽÙ‡ØŒ سروش یا خود اهورامزدا قرار دارد. اینها ØµÙØ§Øª اهورامزدا هستند كه تشخصی ÛŒØ§ÙØªÙ‡Ø§Ù†Ø¯. Ù‡ÙØª سْپÙنْتَه یا Ù‡ÙØª مقدس هستند. چون به ØµÙØª (سپنته) یعنی مقدس نامزدند Ùˆ در دیانت زرتشتی اهمیت ویژهای دارند، این اندیشه به وجود آمد كه Ù‡ÙØª سین موجب شمار این مقدسان Ùˆ ØµÙØª شان در خوان نوروزی قرار میگیرد.در آئین زرتشت مرسوم بود كه به جای Ù‡ÙØª سین، Ù‡ÙØª شین میگذاشتند مانند شكوÙÙ‡ یا شاخه Ú¯Ù„ØŒ شمع، شراب، شكر Ùˆ شیرینی، شربت، شاهدانه Ùˆ شمشاد. بعضی عقیده دارند كه از دوره صÙویه به بعد Ù‡ÙØª شین به Ù‡ÙØª سین تبدیل شده است.
تØÙˆÛŒÙ„ سال نو
نزدیک به موقع تØÙˆÛŒÙ„ سال تمام اعضا خانواده با بهترین لباسهای خود بر سر Ø³ÙØ±Ù‡ Ù‡ÙØª سین گرد هم جمع میشوند Ùˆ منتظر اعلام زمان تØÙˆÛŒÙ„ از رادیو یا تلویزیون میمانند. در این Ù„ØØ¸Ø§Øª تمام ØÙˆØ§Ø³Ù‡Ø§ متوجه خیرخواهی Ùˆ خوشاقبالی بوده Ùˆ همه باید با خلق خوش، ابروی گشاده Ùˆ لبخند بر لب بر سر Ø³ÙØ±Ù‡ بنشینند Ùˆ همه Ú¯ÙØªÚ¯ÙˆÙ‡Ø§ درباره خیر Ùˆ خوشی Ùˆ ذکر Ùˆ دعا برای Ø±ÙØ¹ بیماری، روا شدن ØØ§Ø¬Øª Ùˆ Ø¯ÙØ¹ بلا باشد. برای تØÙˆÛŒÙ„ سال، ØØªÛŒ اگر در نیمههای شب هم باشد، اکثراً از خواب بیدار میشوند زیرا معتقدند اگر کسی در زمان تØÙˆÛŒÙ„ خواب باشد، در Ú©Ù„ سال خواب است. در این موقع، دعای مقلب القلوب را زمزمه میکنند Ùˆ سپس همه به دیده بوسی Ùˆ تبریک سال نو مشغول میشوند، کام خود را شیرین کرده Ùˆ به شادی میپردازند.عامه مردم چنین میپندارند Ú©Ù‡ به هنگام تØÙˆÛŒÙ„ سال در هر جا Ú©Ù‡ باشند تا آخر سال ØØ¶ÙˆØ± در آنجا برایشان بسیار آسان Ùˆ میسر است. از این رو برخی زمان تØÙˆÛŒÙ„ سال را در ÙØ¶Ø§ مقدس زیارتگاهها Ùˆ امامزادگان میگذرانند Ùˆ در این Ù„ØØ¸Ø§Øª خجسته، با دعا Ùˆ نیایش در این جایگاههای Ø±ÙˆØØ§Ù†ÛŒ با خدای خود به راز Ùˆ نیاز میپردازند. در موقع تØÙˆÛŒÙ„ سال، برای سلامتی Ùˆ مصون بودن از Ø¢ÙØªÙ‡Ø§ Ùˆ بلاها زمینی Ùˆ آسمانی Ù‡ÙØª سلام قرآن را با Ø²Ø¹ÙØ±Ø§Ù† بر کاسه چینی نوشته Ùˆ با آب باران یا زمزم یا در صورتی Ú©Ù‡ هیچکدام موجود نبود با آب معمولی شسته Ùˆ از آن مینوشند. این Ù‡ÙØª سلام عبارت است از:
بسم الله الرØÙ…Ù† الرØÛŒÙ… سلام علی Ù†ÙˆØ ÙÛŒ العالمین
سلام قولاً من رب الرØÛŒÙ…
سلام علی ابراهیم
سلام علی موسی و هارون
سلام علی آل یاسین
سلام علیکم طبتم ÙØ§Ø¯Ø®Ù„وها خالدین
سلام Ù‡ÛŒ ØØªÛŒ مطلع Ø§Ù„ÙØ¬Ø±
پس از تØÙˆÛŒÙ„ سال همه اعضا خانواده به یكدیگر عید مباركی Ú¯ÙØªÙ‡ كوچکترها دست بزرگترها را میبوسند Ùˆ بزرگترها صورت كوچکترها را. آنگاه بزرگ خانه به رسم تبرک به هر یک از اعضا خانواده پولی را كه لای قرآن گذاشته، عیدی میدهد.
شام شب عید
یک شب مانده به تØÙˆÛŒÙ„ سال، زمان خوردن سبزی پلو با Ú©ÙˆÚ©ÙˆÛŒ سبزی Ùˆ ماهی ÙØ±Ø§ میرسد. عقیده دارند خوردن پلو سبزیدار دل را زنده Ùˆ Ø§ØØ´Ø§ را تازه کرده Ùˆ به بدن رطوبت Ù…Ùید میبخشد.البته برخی از پختن Ú©ÙˆÚ©Ùˆ سبزی در این شب امتناع میکردند زیرا معتقد بودند این کا باعث میشود Ú©Ù‡ تا آخر سال مرتب بگویند: (Ú©Ùˆ Ú©Ùˆ Ú©Ùˆ …) همچنین عقیده داشتند در موقع تØÙˆÛŒÙ„ سال باید قابلمه لوبیا چشم بلبلی با پلو روی گاز باشد این کار باعث برکت سال میشود.عدهای رسم داشتند در شب سال نو ØØªÙ…اً رشته پلو Ùˆ یا آش رشته بپزند. خوردن آن موجب میشد Ú©Ù‡ سر رشته کار تا آخر سال در دستشان باشد.
خنچه عروس
در دوران عقد داماد باید یک سری کامل لباس بیرونی، کی٠و Ú©ÙØ´ برای عروس خانم به سلیقه خودش تهیه کرده Ùˆ قبل از ÙØ±Ø§ رسیدن نوروز به او بدهد. عیدی عروس هم اصولاً سکه طلا Ùˆ یا یک قطعه طلا زینتی است Ú©Ù‡ در روز عید به همراه سبد Ú¯Ù„ طبیعی یا شاخه Ú¯Ù„ نقره Ùˆ سینی شیرینی برای او میبرند. خنچه نوعروسان گذشته سبک Ùˆ سیاق Ù…ØªÙØ§ÙˆØªÛŒ داشت به این صورت Ú©Ù‡:شب قبل از تØÙˆÛŒÙ„ سال چنانچه در مرØÙ„Ù‡ عقد بود از طر٠خانواده داماد برای عروس خنچه Ù…ÛŒÙØ±Ø³ØªØ§Ø¯Ù†Ø¯. به این صورت Ú©Ù‡ بر روی تختههای صا٠و بزرگ كه به آن طَبَق Ù…ÛŒÚ¯ÙØªÙ†Ø¯ØŒ ترمه میانداختند Ùˆ در آن چراغ زنبوری روشن، كله قند، لباس، ØÙ†Ø§ØŒ اسپند، آجیل، سبزه، وسایل Ù‡ÙØª سین Ùˆ شیرینی كه گز Ùˆ سوهان اصلیترین آن بود، دو تا كوزه سبزه شاهی، دو تا كوزه شب بو، گاهی اوقات میوههایی مثل انار كه آن را تا آن موقع زیر خاک نگهداری كرده بودند Ùˆ هدیه كه پارچه لباسی Ùˆ یا قطعهای طلا بود، قرار میدادند. دور سبزهها را هم پارچه قرمز رنگی میبستند Ùˆ با مروارید Ùˆ مهره روی آن مینوشتند سال نو مبارک. این طبقها را روی سر چند Ù†ÙØ± به نام طبق كش میگذاشتند Ùˆ به همراه خانواده Ùˆ بچهها Ùˆ جوانها به خانه عروس میبردند Ùˆ از سر شب تا پاسی از شب پایكوبی میكردند. در این بین اشعاری نیز میخواندند از قبیل:|
عروسی میكنی، شویت مبارک ØÙ†Ø§ بر دست Ùˆ گیسویت مبارک
یا: آقا داماده، مگه نمیدونی كیه! شاخ شمشاده، مگه نمیدونی كیه!
یا: قد Ùˆ بالا چهار انگشته، زل٠سیات من را كشته. صد بار Ú¯ÙØªÙ… نكن همچین، زل٠سیاه نكن قیچی. نشنیدی Ùˆ كردی همچین، زل٠سیاه كردی قیچی
در تمام این مراسم یک Ù†ÙØ± منقل به دست مرتباً اسپند در آتش میریخت Ùˆ Ù…ÛŒÚ¯ÙØª: «Ø§Ø³Ù¾Ù†Ø¯ Ùˆ اسپند دونه، اسپند سی Ùˆ سه دونه، بتركه چشم ØØ³ÙˆØ¯ Ùˆ ØØ³Ø¯ØŒ همسایه دست راست، همسایه دست Ú†Ù¾.»
عید دیدنی
از اول تا دوازدهمین روز نوروز را مردم به Ø±ÙØª Ùˆ آمد به خانه بزرگان Ùˆ خویشان Ùˆ آشنایان Ùˆ دید Ùˆ بازدید از یکدیگر Ùˆ شادباش گویی به هم اختصاص میدهند. دو سه روز اول عید برای دیدار از بزرگترها است Ú©Ù‡ از منزل پدر Ùˆ مادر آغاز میشود Ùˆ بعد از آن به منازل دایی Ùˆ عمه Ùˆ دیگر بزرگان Ùˆ دوستان میروند. در مراسم دید Ùˆ بازدید نخست کوچکترها به عید دیدنی بزرگترها میروند، بعد بزرگترها بازدید کوچکترها را پس میدهند. چند سالی است Ú©Ù‡ با توجه به گسترده شدن ÙØ§Ù…یل Ùˆ پراکندگی Ù…ØÙ„ زندگی آنها، Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ روزی را در خانه میمانند یا به Ø§ØµÙ„Ø§Ø Ù…ÛŒÙ†Ø´ÛŒÙ†Ù†Ø¯ تا دیگران برای عید مبارکی به دیدنشان بروند.هد٠از این دید Ùˆ بازدیدهای نوروزی، تازه شدن دیدارها، Ø±ÙØ¹ کدورتهای Ø§ØØªÙ…الی بین Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ Ùˆ به عبارتی به جا آوردن سنت اسلامی صله رØÙ… است Ú©Ù‡ در دین اسلام تاکید زیادی بر آن شده Ùˆ نوروز بهترین ÙØ±ØµØª برای این کار میباشد.
عیدی دادن
با نیم نگاهی به عادات Ùˆ سنتهای نوروزی در آیین کهن سرزمین ایران در مییابیم Ú©Ù‡ عیدی دادن Ùˆ عیدی Ú¯Ø±ÙØªÙ† ریشه دیرینه دارد Ùˆ هیچگاه این سنت پسندیده از آیین نوروز باستانی ØØ°Ù نشده است. کات٠در Ø³ÙØ±Ù†Ø§Ù…هاش در مورد عیدی دادن چنین مینویسد:در عید نوروز، مردم به یکدیگر پول اهدا میکنند Ùˆ آنان Ú©Ù‡ Ùقیرند پولهایی را به عنوان عیدی میگیرند Ùˆ در همه وقت در جیبهای خود Ù†Ú¯Ù‡ میدارند Ùˆ میگویند خوش یمن است Ú©Ù‡ سال نو، پول در جیب باشد Ú†Ù‡ آن تا آخر سال جیب آدم را تهی نمیگذارد.چنانکه گویند: نیشکر را جمشید در این روز (نوروز) پیدا کرد Ùˆ دستور داد تا از آن شهد Ùˆ شکر ساختند Ùˆ مردم آن را برای هم هدیه ÙØ±Ø³ØªØ§Ø¯Ù†Ø¯.قدیمها عیدی بچهها تخم مرغهای رنگی Ùˆ مقداری گندم شاهدانه بود كه در جیب بچهها میریختند. گاهی اوقات هم یک نارنج Ùˆ یا سكههای Ûµ ریالی یا یک تومانی Ú©Ù‡ نقره بود، هدیه میدادند. پدر Ùˆ مادرها هدیههایی كه برای ÙØ±Ø²Ù†Ø¯Ø§Ù†Ø´Ø§Ù† تهیه كرده بودند بر سر Ø³ÙØ±Ù‡ Ù‡ÙØª سین گذاشته Ùˆ Ù…ÛŒÚ¯ÙØªÙ†Ø¯ این را عمو نوروز آورده است.برای بعضی از Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ شگون عیدی Ùˆ دشت کردن از دست عیدیدهنده اهمیت داشته Ùˆ دارد. اصولاً عیدی بچهها از قبل لابهلای ØµÙØØ§Øª قرآن گذاشته شده، برخی نیز هدیههایی تهیه کرده Ùˆ به ØØ§Ø¶Ø±Ø§Ù† بر سر Ø³ÙØ±Ù‡ Ù‡ÙØª سین میدهند. امروزه عیدی دادن Ùقط به Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ خانواده Ùˆ ÙØ§Ù…یل خلاصه نمیشود. عیدی دادن به سرایدار، Ø±ÙØªÚ¯Ø± Ù…ØÙ„ØŒ نامهرسان Ùˆ … (طبقه Ú©Ù… درآمد Ùˆ زØÙ…تکش جامعه) دارای تبرک Ùˆ شگون است.
خوراکهای نوروزی
از یک یا دو Ù‡ÙØªÙ‡ قبل از عید، خانوادهها در تکاپو تدارک ملزومات پذیرایی عید Ù…ÛŒØ§ÙØªÙ†Ø¯. اقلام پذیرایی عبارت است از: میوه، شیرینی Ùˆ آجیل. میوه را چند روز مانده به عید تهیه میکنند. شیرینی شامل، شیرینی خشک در اندازه Ú©ÙˆÚ†Ú©ØŒ گز، سوهان Ùˆ شکلات است. البته برخی از خانوادهها بسته به توان مالی خود ممکن است یک مورد یا چند مورد آن را تهیه کنند.
در قدیم، نزدیک عید كه میشد زن خانه به Ùكر تهیه Ùˆ تدارک آجیل عید Ù…ÛŒØ§ÙØªØ§Ø¯. به این منظور گندم را پوست میكندند Ùˆ با شاهدانه، گندم شادونه درست میكردند، برنجک هم بود. تخمه هندوانههایی را هم Ú©Ù‡ در تابستان جمع كرده بودند شسته Ùˆ میپختند، سپس به آن نمک Ùˆ گلپر میزدند Ùˆ در Ø¢ÙØªØ§Ø¨ خشک میكردند، برخی آن را با نمک Ùˆ آبلیمو بو میدادند Ùˆ بعضی از مادربزرگها كه ØÙˆØµÙ„Ù‡ بیشتری داشتند، تخمه هندوانهها را خیس كرده Ùˆ یكی یكی آنها را با چكش خندان میكردند. به این تخمهها نخودچی Ùˆ كشمش هم اضاÙÙ‡ میكردند تا به این وسیله آجیل عید مهیا شود. به غیر از آجیل با شیرینی Ùˆ گز در ایام عید از مهمانان پذیرایی میكردند. شیرینیها اصولاً كركی، برنجی، نخودچی Ùˆ یا یک نوع شیرینی بود كه به آن نان شیرینی Ù…ÛŒÚ¯ÙØªÙ†Ø¯.
سیزده بدر:
در اصÙهان نیز مراسم سیزده بدر با شور Ùˆ اشتیاق برگزار میشود. Ø§ØØªØ±Ø§Ù… به طبیعت Ùˆ ØÙظ Ùˆ نگهداری آن در بین مردمان اصÙهان جایگاه خاصی دارد.
نتیجه گیری:
اصÙهانیها نیز همگام با همه مردم ایران زمین از اوایل اسÙندماه با خانه تکانی Ùˆ خرید نوروزی به پیشواز نوروز میروند Ùˆ Ø³ÙØ±Ù‡Ù‡Ø§ÛŒ Ù‡ÙØªØ³ÛŒÙ† Ø§ÙØ²ÙˆÙ† بر خانهها در مغازهها Ùˆ مراکز تجاری اصÙهان گسترده میشود.مردم اصÙهان در این روزها، شب بو Ùˆ سنبل Ùˆ ماهی قرمز میخرند Ùˆ پوشیدن لباس نو با رنگهای شاد از آداب Ùˆ رسوم نوروز در اصÙهان است Ùˆ شیرینیهای اصÙهان نظیر گز Ùˆ نبات Ùˆ پولکی هم پای ثابت پذیرایی اصÙهانیها از مهمانان نوروزی است.