آرامگاه سید علاءالدین حسین در شیراز

شهر شیراز شهریست معروف و تاریخی و دارای بنا های تاریخی زیادی است یکی از این بناها آرامگاه سید علاءالدین حسین در شیراز است.
جناب سیدامیراحمد (شاه چراغ) به اتفاق جناب سیدمیر محمد عابد (علیه السلام) Ùˆ جناب سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) برادران معظم Ùˆ جمع کثیری از برادرزادگان Ùˆ بنی اعمام Ùˆ اقارب Ùˆ دوستان به قصد زیارت حضرت رضا (علیه السلام) از حجاز به سمت خراسان حرکت کردند.به نزدیک شیراز Ú©Ù‡ رسیدند تقریباً یک قافله پانزده هزار نفری از زن Ùˆ مرد تشکیل شده بود. مأمورین Ùˆ حکام شهرها خبر حرکت چنین قافله ÛŒ بزرگی را به مأمون دادند Ùˆ خلیفه ترسید Ú©Ù‡ اگر چنین جمعیتی از بنی هاشم Ùˆ دوستداران Ùˆ فداییان امام رضا (علیه السلام) به خراسان برسند، اسباب تزلزل مقام خلافت ÙˆÛŒ Ù…ÛŒ شوند. لذا امریه ای به تمام حکام فرستاد Ú©Ù‡ در هر کجا به قافله بنی هاشم رسیدند، مانع از حرکت آنها به سمت طوس شوند Ùˆ آنها را به سمت مدینه برگردانند.به هرکجا Ú©Ù‡ این Ø­Ú©Ù… رسید، قافله حرکت کرده بود مگر شیراز، Ú©Ù‡ قبل از رسیدن قافله، Ø­Ú©Ù… به حکومت وقت رسید. قتلغ خان حاکم شیراز مردی بود بسیار جدی Ùˆ مقتدر Ú©Ù‡ با چهل هزار لشکر جرار در «Ø®Ø§Ù† زنیان» هشت فرسخی شیراز اردو زدند. همین Ú©Ù‡ قافله ÛŒ بنی هاشم رسیدند، پیغام داد برای امامزادگان Ú©Ù‡ بنا به دستور خلیفه از همین جا باید برگردید. Ø³ÛŒØ¯Ø§Ù…یراحمد فرمودند: اولاً ما قصدی از این مسافرت نداریم جز دیدار برادر بزرگوارمان رضا (علیه السلام)

ثانیاً: ما بدون اجازه نیامده و از شخص خلیفه اجازه گرفته ایم و به دستور او حرکت کرده ایم. قتلغ خان گفت: امر است که ما مانع از حرکت شویم، ممکن است به اقتضای وقت امر ثانوی صادر شده باید اجرا گردد، آقایان ناچارید از همین جا برگردید.عاقبت کار ممانعت از حرکت به درگیری کشید و جنگ شدید خونینی درگرفت. لشکر قتلغ خان بر اثر فشار و شجاعت بنی هاشم پراکنده شدند و شکست خوردند، اما در بین سپاه لشکر شکست خورده تدبیری کردند، راست یا دروغ عده ای بالای بلندی ها فریاد زدند، آقایان ! اگر به پشت گرمی علی بن موسی الرضا (علیه السلام) ولی عهد خلیفه جنگ می کنید، الان خبر رسید که ولی عهد وفات کرد.این خبر مانند برق ارکان وجود شیعیان و مردمان سست عنصر را تکان داد و از اطراف امامزادگان پراکنده شدند، لذا جناب امیراحمد شبانه با برادران و اقارب از بیراهه به شیراز رهسپار گردیدند.جناب سیدامیراحمد (علیه السلام) و سیدامیر محمد عابد (علیه السلام) و سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) به صورت ناشناس به شیراز وارد شدند و در منزل یکی از دوستان صمیمی اهل بیت طهارت در محل (سردزدک) همین مکان که الان بارگاه حضرت شاهچراغ (علیه السلام) و اخوان است پنهان شدند و شب و روز را به عبادت می گذرانیدند، از طرف قتلغ خان (والی فارس) جاسوسان بسیاری برای پراکنده کردن امامزادگان معظم گماشتند تا بعد از یکسال جناب سیدامیراحمد (علیه السلام) را در خانه ی یکی از دوستان اهل بیت (علیه السلام) یافتند، خبر به حکومت دادند لشکر بسیار برای دستگیری آن حضرت فرستادند و آن بزرگوار پس از مقاونت بسیار به شهادت رسید.پس از شهادت احمد بن موسی (علیه السلام) حضرت سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) که در خفا به سر می برد در سال 203 هـ ق در همین مکانی که بقعه و بارگاه ایشان قرار دارد، با تجسس عمال حاکم وقت شناسایی شد و به درجه ی رفیع شهادت نائل آمد.با بررسی هایی که در لابه لای تاریخ به عمل آمده و نیز بنا به گفته بسیاری از مورخین حضرت حسین بن موسی (علیه السلام) معروف به سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) از فرزندان بلافصل امام کاظم (علیه السلام) است که در شیراز مدفون و دارای زن و فرزند بوده و از رجال بزرگ حدیث روایت محسوب می شود.

نقل اقوال مورخین درباره حسین بن موسی (علیه السلام):

1- مورخ مشهور حمدالله مستوفی حدود سنه 730 هجری قمری در تاریخ گزیده ص 204 از فرزندان امام موسی بن جعفر (علیه السلام) بیست Ùˆ پنج پسر را نام Ù…ÛŒ برد Ú©Ù‡ علی الرضا (علیه السلام) ابراهیم – عقیل – هارون – حسن Ùˆ حسین به شیراز مدفون Ù…ÛŒ باشند.

2- ابوالعباس احمد بن ابوالخیر زرکوب شیرازی حدود 734 هـ ق در شیرازنامه می نویسد:

یکی دیگر از امامزادگان معصوم ، الحسین بن موسی علیه الصلاه و السلام در محلت باغ قتلغ از محلات شیراز افتاده و به گنبد باغ اشتهار یافته.

3- عیسی بن جنید شیرازی (حدود 791 هـ ق) در تذکره هزار مزار ص 305 عنوان می دارد:

امام سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) بن امام موسی الکاظم (علیه السلام) مزاری متبرک است و مشهور در محله باغ قتلغ.

4- علامه بزرگوار مجلسی متوفی 1111 هـ ق در کتاب نفیس بحارالانوار (ج 48 ص 312) در شرح حال ایشان می فرماید:

دیگر فرزند امام هفتم (علیه السلام) حسین بن موسی (علیه السلام) است که به سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) شهرت دارد مقبره ی ایشان در شیراز است در آن زمان قتلغ خان والی و حاکم شیراز بود. وی باغی داشت که باغبانش مردی دین دار و با مروت بود. این باغ در محل فعلی بارگاه سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) قرار داشت. باغبان شب های جمعه در این باغ نوری را که از مکان رفیع می درخشید، مشاهده می نمود. وی آنچه را که مشاهده کرده بود، به قتلغ خان اطلاع داد و قتلغ خان نیز آنچه را که باغبانش دیده بود رؤیت کرد و پس از تحقیق و جستجو در محل مزبور قبری پیدا نمود که پس از بازکردن قبر، جسدی بزرگ و با عظمت و شکوه یافتند. جسد در کمال شادابی و زیبایی بود و در یک دست صاحب جسد قرآن مجید و در دست دیگرش شمشیری قرار گرفته بود. با علامت و نشانه هایی که داشتند معلوم شد قبر متعلق به حسین بن موسی (علیه السلام) است. قتلغ خان آن گاه فرمان داد که قبه و بارگاهی عالی بر سر آن مقبره بنا کردند.

اما نظریه متأخرین:

حاج میرزا حسن فسایی شیرازی (متولد 1237 وفات 1316 هجری قمری) در فارسنانه ناصری ص 1188 نوشته است.

فرصت الدوله شیرازی متوفی 1339 هـ ق در آثار عجم ص 453.

مرحوم سلطان الواعظین شیرازی متوفی 1350 ش در کتاب ارزشمند شب های پیشاور می گوید: ... سال ها گذشت، قتلغ مرد و آن باغ خراب شد، اثری از آن سید بزرگوار ظاهر نبود تا در زمان صفویه در این باغ خرابه ساختمان می نمودند جسد خون آلود جوان مقتولی تر و تازه از زیر خاک نمایان شد به نظر می رسید که او را تازه کشته اند... در زمان شاه اسماعیل صفوی آن را با طرز زیبایی مرمت نمودند.

با توجه به نظریات بیان شده که چکیده هایی از گفتار بزرگان و صاحب نظران تاریخ بود به دو موضوع متفاوت می رسیم که نقاط اتفاق عبارت است:

اولاً: جسد حضرت سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) جوان در کمال شادابی رؤیت شده است.

ثانیاً: بدن حضرت در سلامت و صحت بوده و به این معنی که جسد قطعه قطعه نبوده است.

ثالثاً : در شیراز کشف شده.

اما نقطه اختلاف مورخین قرن هشتم همانگونه Ú©Ù‡ قبلاً ذکر شد قائل اند، جسد در زمان اتابکان ظاهر شده ولی بعضی از متأخرین معتقدند در زمان صفویه پیکر مطهرش نمایان گردیده است. با توجه به تصاد در عبارات اخیر قول منتقدین از وجاهت تاریخی Ùˆ قوت استدلال برخوردار است.عده ای از علمای انساب مانند صاحب مجدی Ùˆ شیخ ابوالحسن عمری Ùˆ شیخ تاج الدین Ùˆ ابن طباطبا قائل اند Ú©Ù‡ حضرت سیدعلاءالدین حسین (علیه السلام) دارای نسل Ùˆ فرزند بوده است Ùˆ بعضی دیگر قائل به انقراض نسل آن بزرگوار شده اند. دسته ÛŒ دوم از علما قائل اند Ú©Ù‡ اصلاً ایشان را نسلی نبوده است مانند ابونصر بخاری Ùˆ عمری Ùˆ ابویقظان. با دقت نظر به دلایل Ùˆ براهین بیان شده Ú©Ù‡ ازدواج حضرت را ثابت Ù…ÛŒ کند، Ù…ÛŒ توان حدس زد Ú©Ù‡ سن آن بزرگوار بین 25 تا 30 سال بوده است. Ø³ÛŒØ¯Ø¹Ù„اءالدین حسین (علیه السلام) برادر ابوینی حضرت احمد بن موسی شاه چراغ (علیه السلام) Ù…ÛŒ باشد.امیرعلاءالدین حسین (علیه السلام) را از جمله همراهان احمدبن موسی (علیه السلام) دانسته اندکه در حدود سال 202 هـ.Ù‚ از مدینه عازم ایران شده Ùˆ در شیراز به شهادت رسیده است. گویند Ú©Ù‡ ÙˆÛŒ به سن سیزده سالگی پس از تفرق سپاهیان احمدبن موسی (علیه السلام) در محله باغ قتلغ خان به شهادت رسیده است.علامه مجلسی (رحمه الله علیه) Ùˆ فرصت الدوله شیرازی معتقدند: Ú©Ù‡ حضرت حسین بن موسی (علیه السلام) در همین باغ شهید شده اما قبر ایشان در زمان صفویه آشکار گردید. پس از آشکار شدن قبر مطهر حسین بن موسی (علیه السلام) هر روز بهتر از گذشته بارگاه او توسعه Ù…ÛŒ یافت. تا اینکه مردی به نام میرزاعلی از مدینه به شیراز آمد Ùˆ در این شهر مسکن گزید Ùˆ بر سر قبر سیدعلاءالدین حسین قبه Ùˆ بارگاهی رفیع ساخت Ùˆ املاک Ùˆ باغهای زیادی را هم وقف آن کرد Ùˆ پس از مرگ ÙˆÛŒ تولیت موقوفه به دست پسرش میرزانظام الملک Ú©Ù‡ اوازوزراء بود، رسید Ùˆ پس از او به نوادگانش منتقل شد. سلطان خلیل Ú©Ù‡ از طرف شاه اسماعیل صفوی حاکم شیراز بود، در سال 810 هـ.Ù‚ این بقعه را تخریب Ùˆ آنرا تعمیر Ùˆ تکمیل نمود. (بحارالانوار 48:312-313) (بناهای تاریخی Ùˆ آثار هنری جلگه شیراز: 176)بارگاه سیدعلاءالدین حسینی در شیراز به آستانه مشهور Ùˆ معروف است. مردم به سبب کراماتی Ú©Ù‡ ازا ین بقعه مبارک دیده اند احترام ویژه ای برای آن قائل هستند. در بین ایام هفته، شب دوشنبه برای زیارت حضرت سیدعلاءالدین حسین شب خاصی است. گویند این بدان خاطر است Ú©Ù‡ جسد امامزاده سیدعلاءالدین حسین در شب دوشنبه ای آشکارشده است.مرحوم علامه سیدعبدالرزاق کمونه، پس از نقل Ùˆ توصیف فراوان رسیدن سیدعلاءالدین حسین به شیراز Ù…ÛŒ نویسد: در شیراز قبر حسین بن اسحاق بن امام موسی کاظم (علیه السلام) قرار دارد.جمال الدین عبدالله گرگانی در حاشیه خود بر بحرالانساب المشجر گوید: قبر حسین بن اسحاق بن موسی (علیه السلام) در شیراز است.سیدجعفر بحرالعلوم از شیخ الاسلام شهاب الدین ابوالخیر حمزه بن حسن مشهور به زرکوش شیرازی در تاریخ خود معروف به شیرازنامه نقل Ù…ÛŒ کند Ú©Ù‡ قبرحسن بن موسی (علیه السلام) به سال 800 هجری در زمان قتلغ خان حاکم شیراز آشکار شد Ùˆ از روی قرائن Ùˆ شواهد قبر او را شناختند، قبرش را کندند Ùˆ او را تازه یافتند Ùˆ برایش گنبدی ورواقی ساختند Ùˆ شاه اسماعیل صفوی به سال 910 هـ.Ù‚ به دست حاکم خود خلیل بر عمارت آن افزود.مولف گوید: آنچه از تاریخ شیرازنامه نقل شده واسطه ای را انداخته Ùˆ آن Ú©Ù‡ قبرش در شیراز است، حسین بن اسحاق بن امام موسی کاظم (علیه السلام) است.سیدحسین براقی در تاریخ کوفه گوید: حسین بن کاظم (علیه السلام) در کوفه از دنیا رفت چنان Ú©Ù‡ توضیح آن بیاید درعباسیه دفن شد. (تحفه العالم2:34ØŒ آرامگاه های خاندان پاک پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم):161-162)قبر کنونی در شیراز متعلق به سیدحسین بن اسحاق بن امام موسی کاظم (علیه السلام) است Ú©Ù‡ سیدی جلیل القدر، عظیم الشأن بوده Ùˆ احتمالا به همراه احمدبن موسی (علیه السلام) به ایران مهاجرت نموده Ùˆ در شیراز به شهادت رسیده است.علمای انساب برای حسین بن اسحاق بن موسی (علیه السلام) تنها یک فرزند ذکر کرده اند Ú©Ù‡ نام او نیز حسین بوده است. او جد سادات مرادزه Ùˆ شیراز است، زیرا فرزند او ابوجعفر احمدبن حسین بن حسین بن اسحاق در شیراز سکونت داشته است. (الشجره مبارکه:108ØŒ الفخری: 19-20)