مسجد زیبای امام در اصفهان

اصفهان بسیار شهر زیبا و وسیعی است شهری گردشی ، تاریخی ، توریستی و صنعتی یکی از این مکان های دیدنی مسجد امام است با ما همراه باشید تا به این شهر زیبا سفر کنیم.
مسجد جامع عباسی در ضلع جنوبی میدان نقش جهان اصفهان Ùˆ در محدوده دولتخانه صفوی قرار گرفته است.در مجاورت با بناهای مهم دوران صفوی چون، عالی قاپو Ùˆ مسجد شیخ لطف الله بوده Ùˆ در محدوده­ÛŒ مجموعه بناهای مهم دوران صفوی قرار دارد.  ورودی اصلی این مسجد در ضلع جنوبی میدان قرار گرفته Ùˆ ورودی هایی دیگر نیز در محلات اطراف بنا (جهت دسترسی سریع تر Ùˆ آسان تر مردم محله) هستند دسترسی به بنا از خیابان استانداری Ùˆ Ú©ÙˆÚ†Ù‡ های عمود (گذر سعدی Ùˆ پشت مطبخ) بر میدان به سهولت بوده Ùˆ از خیابان های حافظ Ùˆ سپه نیز پس از ورود به ضلع شمالی میدان، به صورت پیاده Ùˆ یا درشکه امکان پذیر است.  این مسجد مهمترین مسجد دوره صفویه در شهر اصفهان است Ú©Ù‡ هم به لحاظ عظمت جنبه معماری Ùˆ هم کثرت تزیینات حائز اهمیت Ù…ÛŒ باشد. ساخت مسجد جامع عباسی Ú©Ù‡ در ضلع جنوبی میدان نقش جهان قرار دارد در سال Û±Û°Û²Û° Ù‡­. Ù‚ به فرمان شاه عباس اول Ùˆ در بیست Ùˆ چهارمین سال سلطنت ÙˆÛŒ شروع گشته Ùˆ به منظور تزیین میدان، در سال Û±Û°Û²Ûµ هجری قمری Ùˆ در حالی كه هنوز مشغول Ù¾ÛŒ‌ریزی قسمت های دیگر مسجد بوده‌اند، سر در نفیس كاشیكاری معرق آن را به اتمام رسانیده‌اند. این مسجد شاهكاری جاویدان از معماری Ùˆ كاشیكاری Ùˆ حجاری ایران در قرن یازدهم هجری است Ùˆ آخرین تاریخ های ثبت شده در مسجد، سال Û±Û°Û·Û· هجری قمری یعنی آخرین سال سلطنت شاه عباس دوم Ùˆ Û±Û°Û·Û¸ هجری یعنی اولین سال سلطنت شاه سلیمان Ùˆ نیز سال Û±Û°Û¹Ûµ هجری قمری است Ùˆ معلوم Ù…ÛŒ‌دارد كه اتمام تزیینات Ùˆ الحاقات مسجد، در دوره‌­ÛŒ جانشینان شاه عباس اول صورت گرفته است.در كتب تاریخی مشهور عهد صفویه مانند «Ø¹Ø§Ù„Ù… آرای عباسی» Ùˆ «ÙˆÙ‚ایع السنین Ùˆ الاعوام» همه جا از این مسجد به نام «Ù…سجد جامع عباسی» Ùˆ «Ù…سجد جامع جدید عباسی» یاد شده است. كتیبه سردر مسجد به خط ثلث «Ø¹Ù„یرضا عباسی» Ùˆ مورخ به سال Û±Û°Û²Ûµ حاكی از آن است كه شاه عباس این مسجد را، كه در كتیبه مسجد جامع نامیده شده، از مال خالص خود بنا كرده Ùˆ ثواب آن را به روح جد اعظم خود- شاه طهماسب- اهداء کرده است.در ذیل این كتیبه به خط «Ù…حمدرضا امامی» كتیبة دیگری نصب شده كه به موجب آن از مقام معماری Ùˆ مهندسی معمار مسجد جامع جدید اصفهان (در مقابل مسجد جامع عتیق) یعنی استاد علی‌اكبر اصفهانی Ùˆ ناظر ساختمان «Ù…حب علی بیكالله» تجلیل شده است.  كتیبه‌های مسجد، كار خطاطان معروف عهد صفویه مانند: «Ø¹Ù„یرضا عباسی» Ùˆ «Ø¹Ø¨Ø¯Ø§Ù„باقی تبریزی» Ùˆ «Ù…حمدرضا امامی» Ùˆ «Ù…حمدصالح امامی» است Ùˆ تزیینات عمده‌­ÛŒ آن از كاشیهای خشت هفت رنگ Ùˆ معرق است.

 Ø´Ø§Ù‡-اصفهان-کجاست 

معماری مساجد جامع به عنوان اصلی‌­ØªØ±ÛŒÙ† عنصر شهر Ùˆ ممیزه­‌ÛŒ « شهر » وجایگاه ویژه­‌ای در معماری Ùˆ شهرسازی پس از اسلامی دارند. نقش مساجد جامع در Ø´Ú©Ù„­‌دهی کالبدی عناصر شهری دیگر همانند بازارها، معابر Ùˆ ... از یک سو Ùˆ عنایت ویژه‌­ÛŒ حکام اسلامی به ساخت مسجد جامع شهر در هر دوره، از سوی دیگر، سبب شده تا همواره مسجد جامع به عنوان یک نشانه­‌ÛŒ شهری قابل توجه در Ú©Ù„ شهر مطرح باشد. مسجد جامع عباسی نیز به علت جامع بودن آن در دوره صفوی حائز اهمیت Ù…ÛŒ­Ø¨Ø§Ø´Ø¯. میان محور سردر Ú©Ù‡ رو به میدان نقش جهان ساخته شده Ùˆ محور مسجد Ú©Ù‡ رو به قبله است،زاویه ای پدید آمده Ú©Ù‡ معمار آن را به بهترین گونه پاسخ داده است.میدان نقش جهان رون اصفهانی دارد،یعنی حدودا رو به جنوب است اما مسجد رو به جنوب غربی است.معمار ایوان جنوبی مسجد در پشت هشتی را، به گونه ای چرخانده Ú©Ù‡ از هشتی میتوان میانسرای مسجد را دید ولی نمی‌توان مستقیم به آن وارد شد،بلکه باید از یکی از دو دالان گرداگرد ایوان به میانسرا رسید. در پشت دالان طویل تر،آبریزگاه‌ها Ùˆ وضوخانه جای دارد. بیننده پس از ورود از درآیگاه ورودی Ùˆ هشتی Ø·ÛŒ سلسله مراتبی Ùˆ با چرخش از دالان ها وارد صحن مسجد شده Ùˆ در جهت قبله قرار Ù…ÛŒ گیرند. در اصلی مسجد شاه كه در ضلع جنوبی میدان Ùˆ در زیر مقرنس عالی سردر باشكوه آن واقع گردیده Ùˆ با نقره Ùˆ طلا پوشش داده شده شامل اشعاری به خط نستعلیق است كه سال اتمام Ùˆ نصب آن را به زمان شاه صفی جانشین شاه عباس اول كه از Û±Û°Û²Û¸ تا Û±Û°ÛµÛ² سطلنت كرده Ù…ÛŒ رساند.مسجد از مساجد چهار ایوانی است، میانسرای مسجد،تناسبات شش پهلوی منتظم را دارد. در دو گوشة جنوب شرقی Ùˆ جنوب غربی صحن مسجد دو مدرسه بنام ناصری Ùˆ سلیمانیه وجود دارد. اولی به دست ناصرالدین شاه Ùˆ دومی به دست شاه سلیمان تعمیر شده‌اند. در مدرسه جنوب غربی مسجد، قطعه سنگ ساده‌ای به شكل شاخص در محل معینی تعبیه شده است كه ظهر حقیقی اصفهان را در چهار فصل نشان Ù…ÛŒ‌دهد Ùˆ چنانكه Ù…ÛŒ‌گویند محاسبة آن را «Ø´ÛŒØ® بهائی» دانشمند Ùˆ فقیه Ùˆ ریاضیدان معروف عهد شاه عباس انجام داده است. سطح فوقانی این شاخص به شكل مثلث قائم‌الزاویه است كه وتر مثلث در جهت طرفی است كه ظهر را تعیین Ù…ÛŒ‌كند Ùˆ یك ضلع مجاور زاویه­ÛŒ قائمه وصل به دیوار است Ùˆ ضلع دیگر نماینده قبلة مسجد است. گنبد بزرگ مسجد، دو پوسته ÛŒ گسسته است.آهیانه‌ÛŒ آن ( آهیانه به معنی جمجمه‌است. در گنبدهای دوپوسته پوشش زیرین را هم به این نام Ù…ÛŒ‌خوانند)ØŒ گنبد سبویی است چون دهانه ÛŒ آن بزرگ بوده Ùˆ نزدیک به Û²Û° متر است، از مهمترین گنبدهای دوپوش بوده، فضای خالی بین دوپوش چوب بست‌هایی قرار گرفته است،" خود" آن "گنبد ناری" است. معمار گنبد،استاد فریدون نایینی است.

از نكات جالب این مسجد انعكاس صوت در مركز گنبد بزرگ جنوبی آن است، ارتفاع گنبد عظیم از سطح زمین ÛµÛ² متر Ùˆ ارتفاع مناره‌های داخل آن Û´Û¸ متر Ùˆ ارتفاع مناره‌های سردرآن در میدان نقش جهان
  قطعات بزرگ سنگ‌های مرمری یكپارچه Ùˆ سنگاب‌های نفیس، مخصوصا سنگاب نفیس شبستان غربی گنبد بزرگ كه مورخ به سال Û±Û°Û¹Ûµ هجری است.عالی ترین کاشیکاری مسجد در سردر ورودی آن قرار گرفته Ùˆ سراسر آن با رنگ بندیهای کامل آکنده از کاشی هفت رنگ Ùˆ معرق است. قوس اصلی ورودی با سه ردیف مارپیچ تزیینی آبی روشن قاب بندی شده Ùˆ از داخل گلدان هایی مرمرین حجاری شده قوس را در بر گرفته است. "قاب های نیم گنبد با ستارگان Ùˆ پیچک های تاک فراز آمده از گلدان ها تزیین شده است. قاب های باشکوه همچون سجاده هایی Ú©Ù‡ مدخل را در برگرفته باشند، با سنگ مرمر تزیین یافته اند. بقیه ÛŒ مسجد با کاشی های نامرغوب‌تر هفت رنگ آذین یافته است. در بخش بالا خانه‌ÛŒ روی سردر مسجد یک قاب کاشی معرق با نقش حیوانی - دو طاووس سبز رو به روی هم - وجود دارد، Ú©Ù‡ در سنت های ایرانی نماد "ابدیت" است (مانند ققنوس). در قاب کاشی های دیگر، گنجشک ها Ùˆ شاخه های Ú¯Ù„ Ùˆ بته در کنار هم قرار دارند؛ این نقوش یادآور بهشت Ùˆ باغ های باطراوت Ùˆ جاودانه ÛŒ آن است. عبارات "الله"ØŒ "محمد" Ùˆ "علی" با استفاده از خطوط کوفی بنایی سر در را تزیین داده است. 

در مسجد امام اصفهان فرامین متعددی از دوران شاه عباس اول بر روی الواح سنگی نقر Ùˆ نصب شده است. از دیدنیهای جالب این مسجد بی‌نظیر جهان اسلام است.اگرچه هر قسمت این بنای تاریخی دارای ارزش Ùˆ اهمیت است اما بعضی از قسمتهای آن شاخص‌تر Ùˆ دارای ویژگی‌های بیشتری هستند. از جمله، منبر آن یكپارچه از سنگ سماق است. این منبر چهارده پله دارد Ùˆ پله چهاردهمی از بقیه پله‌ها پهن‌تر Ùˆ نشیمنگاه واعظ است. از این منبر بیشتر در فصل سرد زمستان استفاده Ù…ÛŒ‌شود.همچنین در قسمت فوقانی محراب دولابچه‌ای در دیوار تعبیه شده كه سه متر طول Ùˆ دو متر عرض دارد. دولابچه، از چوب عود ساخته شده Ùˆ با تیغه‌های طلا زینت یافته Ùˆ دارای حلقه‌های زرین است. در مسجد جامع عباسی اصفهان واقع در میدان نقش جهان چهارمنار بسیار زیبا دیده Ù…ÛŒ‌شود كه شاهكار معماری عصر صفوی است Ùˆ از نظر كاشیكاری Ùˆ تزئینات دیگر از شاهكارهای هنری محسوب Ù…ÛŒ‌شود. دو منار آن كه در طرفین گنبد قرار دارد، هر كدام به ارتفاع Û´Û¸ متر است. ارتفاع هر یك از دو منار دیگر كه در سر در مسجد قرار گرفته Û´Û² متر است. نقوش اسلامی این دو منار به صورت ختایی شطرنجی بر روی زمینة فیروزه‌ای Ù…ÛŒ‌باشد. هنر معماری این منارها طوری است كه از قیصریه آنها را رو به روی هم Ù…ÛŒ‌بینیم. مسجد جامع عباسی، شاخصه­‌ÛŒ مهم معماری دوران صفوی Ùˆ میدان نقش جهان است.