اگرچه در مورد اهمیت Ùˆ ضرورت برخورداری صنعت گردشگری کشور از طرحی جامع Ùˆ کامل تأکیدهای فراوانی در قالب اظهارنظرها Ùˆ تحلیل‌ها Ù…ÛŒ‌شنویم Ùˆ ضرورت این طرح در سند چشم‌انداز توسعه نیز مورد تصریح قرار گرفته است اما هنوز با نهایی‌شدن Ùˆ قراردادن آن به‌عنوان نقشه راه توسعه این صنعت فاصله داریم.

 Ø§Ø³Ù…اعیل ناصری:

 Ø§ÛŒÙ† موضوع را با تنی چند از دست‌اندرکاران حوزه گردشگری در میان گذاشتم Ùˆ از آنها درخصوص نقش Ùˆ اهمیت این طرح در آینده صنعت گردشگری Ùˆ نیز موانع به ثمر رسیدن آن پرسیدم.

طرح جامع گردشگری باید قابلیت مارکتینگ داشته باشد

دبیر انجمن‌صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی Ùˆ جهانگردی ایران گفت: موضوع طرح جامع گردشگری تاکنون چندین‌بار در سازمان مطرح Ùˆ طرح‌هایی هم تحت این عنوان آماده شده است. حتی پرتالی هم Ú©Ù‡ سازمان آماده کرده، بر این اساس در نظر گرفته شده Ú©Ù‡ بتواند طرح جامع گردشگری را سازماندهی کند. با این حال مسئله اینجاست Ú©Ù‡ ما باید به‌طور مشخص بدانیم Ú©Ù‡ بودجه این طرح چقدر است Ùˆ تا Ú†Ù‡ اندازه قابلیت اجرا دارد.مرتضی قربانی در گفت‌ÙˆÚ¯Ùˆ با «ØªÙˆØ±ÛŒØ³Ù…» افزود: ما باید بتوانیم بین کشورهای مختلف الگوهای متنوع را مدنظر قرار دهیم Ùˆ از ترکیب آنها مدلی متناسب با نیازها Ùˆ ضرورت‌های خود طراحی کنیم. با توجه به اینکه رویکرد ما بر اساس تورهای ورودی است، در طرحی Ú©Ù‡ ارائه Ù…ÛŒ‌دهیم، باید قابلیت مارکتینگ را به‌عنوان یک مؤلفه مهم در نظر بگیریم؛ یعنی طرح ما باید برای تورهای ورودی به ایران قابلیت مارکتینگ داشته باشد. اینکه ایران به دلیل کاهش ارزش ریال کشور ارزانی برای گردشگری Ùˆ سفر محسوب Ù…ÛŒ‌شود، دلیل کافی برای مقصدشدن آن نیست. در طرح جامع گردشگری باید برای موضوع قراردادهای بین‌المللی Ú©Ù‡ با شرکت‌های بین‌المللی بسته Ù…ÛŒ‌شود، پیش‌بینی داشته باشیم. متأسفانه در طرح‌های اولیه‌ای Ú©Ù‡ تاکنون از سوی سازمان در نظر گرفته شده، بحث مدونی در ارتباط با مارکتینگ ندیدم. اوج تأکیدشان روی مسائل نمایشگاهی است Ú©Ù‡ تازه آن هم هدفمند نیست.ÙˆÛŒ به اهمیت طرح جامع گردشگری بر روی بخش حمل‌ونقل مسافر هم اشاره کرد Ùˆ گفت: همان‌طور Ú©Ù‡ Ù…ÛŒ‌دانید، الان بحث اتصال خطوط ریلی‌مان به کشورهای اطراف Ùˆ از طریق آن کشورها به اروپا Ùˆ شرق دور Ùˆ جاهای مختلف دنیا را داریم. با شرایطی Ú©Ù‡ الان وجود دارد، فعلاً امکان توسعه در حوزه حمل‌ونقل هوایی برای ما میسر نیست، بنابراین باید در حوزه‌های ریلی، جاده‌ای Ùˆ دریایی بیشتر فعال شویم. در بخش حمل‌ونقل هوایی هم ما باید برنامه مدونی برای استفاده از خطوط بین‌المللی هوایی Ú©Ù‡ به ایران پرواز دارند، داشته باشیم Ùˆ بتوانیم آنها را به شهرهای مختلفمان در کشور برسانیم. در سال‌های گذشته ایرلاین‌های خارجی به شهرهای مختلف به جز تهران هم پرواز داشتند Ùˆ این به ما Ú©Ù…Ú© زیادی در زمینه تورهای ورودی Ù…ÛŒ‌کرد اما الان این پروازها بعضاً متوقف شدند Ùˆ زمزمه‌هایی Ú©Ù‡ شنیده Ù…ÛŒ‌شود، حکایت از این دارد Ú©Ù‡ بعضی دیگر هم قرار است متوقف شوند، بنابراین ضرورت توجه به حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی Ùˆ دریایی بیشتر شده است. الان در بحث حمل‌ونقل دریایی جا برای کار بسیار وجود دارد. شما Ù…ÛŒ‌دانید تورهای کروز بخش عمده سفرهای دریایی را تشکیل Ù…ÛŒ‌دهد اما با اینکه ما سواحل Ùˆ ایستگاه‌های بسیار خوبی داریم Ú©Ù‡ Ù…ÛŒ‌توانند با بسته‌های سفر بین‌المللی پیوند بخورند اما در بحث کشتی‌های کروز هنوز کار نشده است Ùˆ هیچ کروزی به سمت ایران نمی‌آید. اینها اهمیت زیادی در بخش حمل‌ونقل دارد ولی معمولاً مغفول واقع Ù…ÛŒ‌شود Ùˆ به محض اینکه بحث حمل‌ونقل مسافر پیش Ù…ÛŒ‌آید، ذهن‌ها به طرف حمل‌ونقل هوایی Ù…ÛŒ‌رود، در حالی Ú©Ù‡ روش‌ها Ùˆ زمینه‌های مختلفی برای توسعه حمل‌ونقل وجود دارد. امیدوارم در طرح جامع گردشگری به این موضوعات توجه شود.

طرح جامع گردشگری و تأثیر مستقیم بر معیشت مردم

نایب‌رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس نیز گردشگری را دارای ظرفیت‌های متعددی در زمینه‌های مختلف دانست Ùˆ گفت: صنعت گردشگری هم Ù…ÛŒ‌تواند در زمینه اشتغال‌زایی نقش بسزایی داشته باشد Ùˆ هم در ارتباط با حفظ Ùˆ نگهداری از میراث بزرگ تمدن اسلامی.اصغر مسعودی در گفت‌ÙˆÚ¯Ùˆ با «ØªÙˆØ±ÛŒØ³Ù…» افزود: اگر ما بحث گردشگری‌مان را رونق بدهیم، در واقع فرهنگ Ùˆ تمدنمان را، هم حفظ کرده‌ایم Ùˆ هم توسعه داده‌ایم. بر این اساس ظرفیت‌های ناشناخته‌ای داریم Ú©Ù‡ حتی برای خود هم‌وطنان عزیزمان هم شناخته‌شده نیست. از طرف دیگر ما جاذبه‌هایی مشابه Ùˆ حتی زیباتر از جاذبه‌های کشورهای توریستی شناخته‌شده داریم Ú©Ù‡ هم‌وطنان عزیزمان هزینه‌های زیادی Ù…ÛŒ‌پردازند تا به آن جاها سفر کنند. طرح جامع گردشگری Ù…ÛŒ‌تواند هم در اشتغال‌زایی Ùˆ معیشت مردم نقش داشته باشد Ùˆ هم در معرفی کشورمان به‌عنوان کشوری Ú©Ù‡ سابقه تمدنی بسیار بزرگ Ùˆ قابل ملاحظه‌ای دارد. ضمن اینکه Ù…ÛŒ‌تواند با ایران‌هراسی در دنیا مقابله کند Ùˆ چهره واقعی کشور ما Ùˆ مردمانش را به جهانیان نشان دهد. بسیاری از تحریم‌هایی Ú©Ù‡ Ù…ÛŒ‌خواهند در رشد اقتصادی ایران اختلال ایجاد کنند Ùˆ جلوی رونق صادرات ما را بگیرند هم از طریق گردشگری Ù…ÛŒ‌تواند خنثی شود. بنابراین لزوم تهیه طرح جامع Ùˆ کامل گردشگری کاملاً در کشور ما مشهود است Ùˆ رونق آینده این صنعت در گرو تهیه Ùˆ اجرای این طرح است.نماینده مردم استهبان Ùˆ Ù†ÛŒ‌ریز در مجلس به بازدیدهایی Ú©Ù‡ به اتفاق معاونت گردشگری از مکان‌های دیدنی Ùˆ جاذبه‌های تاریخی حوزه انتخابیه خود در استان فارس داشت، اشاره کرد Ùˆ گفت: در آن بازدید به‌خوبی مشهود بود Ú©Ù‡ بسیاری از آثار تاریخی ما برای مردم بومی همان منطقه هم شناخته‌شده نیست. آنها نمای بیرونی در حال تخریب این مکان‌ها را Ù…ÛŒ‌بینند Ùˆ غالباً از میراث گران‌بهای داخل این بناها اطلاعی ندارند. طرح جامع گردشگری Ù…ÛŒ‌تواند همه این فرصت‌ها را احیا کند Ùˆ چشم‌انداز روشنی برای آینده صنعت گردشگری در کشور ما بسازد.

نزدیک‌‌ترین راه برای توسعه روشمند گردشگری کشور

اهمیت طرح جامع گردشگری به اعتقاد من از همه طرح‌هایی Ú©Ù‡ در حوزه گردشگری در کشور اجرا Ù…ÛŒ‌شود، بیشتر است. این را رئیس جامعه هتلداران ایران در خصوص ضرورت Ùˆ اهمیت اجرای طرح جامع گردشگری گفت. جمشید حمزه‌زاده در گفت‌ÙˆÚ¯Ùˆ با «ØªÙˆØ±ÛŒØ³Ù…» افزود: وقتی برنامه ملی گردشگری داشته باشیم، آن برنامه همه امور مربوط به توسعه صنعت گردشگری را دربرمی‌گیرد. حوزه اقامتگاهی هم از این قاعده مستثنا نیست. همه مسائل مربوط به هتل‌ها از جمله احداث هتل‌های جدید در طرح جامع گردشگری کشور بر اساس مطالعات نیازسنجی پیش خواهد رفت. طرح جامع گردشگری نزدیک‌ترین راه را برای رسیدن به توسعه روشمند صنعت گردشگری کشور ترسیم Ù…ÛŒ‌کند.رئیس جامعه هتلداران ایران در بیان چالش‌ها Ùˆ کاستی‌های ناشی از نبود طرح جامع گردشگری در کشور توضیح داد: در حال حاضر Ú©Ù‡ ما فاقد این طرح جامع هستیم، به‌نوعی دچار توسعه بی‌رویه‌ایم، مثلاً در بخش اقامتگاهی در استان‌های مختلف شاهد عدم‌توازن Ùˆ تعادل میان نیازها Ùˆ ساخت‌وساز هتل‌ها هستیم. همچنین تعامل واقعی میان دستگاه‌های مختلف Ùˆ همکاری صادقانه دستگاه‌های مرتبط برای پیشبرد صنعت گردشگری از جمله نیازهایی است Ú©Ù‡ تأمین آن در گرو اجرای طرح جامع گردشگری است.ÙˆÛŒ توجه به مطالعات نیازسنجی را مهم‌ترین نیاز امروز بخش اقامتگاهی کشور دانست Ùˆ گفت: ما در جامعه هتلداران ایران پیش از هر چیز به این مطالعات Ùˆ نتایج آن Ùˆ ملاک قراردادن آن نتایج نیازمندیم. بعد از آن، حمایت از اقامتگاه‌های رسمی Ùˆ جلوگیری از فعالیت واحدهای غیرمجاز است Ú©Ù‡ باید موردتوجه باشد. این دو خواسته مهم برای ما در اولویت هستند Ùˆ طرح جامع گردشگری با دربرگرفتن هر دو مسئله Ù…ÛŒ‌تواند بخش مهمی از مشکلات ما را برطرف کند.حمزه‌زاده همچنین ابراز امیدواری کرد Ú©Ù‡ با توجه به ویژگی‌هایی Ú©Ù‡ از معاونت جدید گردشگری سراغ دارد Ùˆ نیز میزان علاقه‌مندی او به رفع مشکلات حوزه گردشگری کشور، کارهای طرح جامع گردشگری با پیگیری‌هایی Ú©Ù‡ انجام Ù…ÛŒ‌شود، با سرعت بیشتری پیش برود.رئیس جامعه هتلداران ایران همچنین گفت: طرح جامع گردشگری لازمه پیوند بخش‌های مختلف مرتبط با حوزه گردشگری است. اجرای این طرح، سازمان میراث‌فرهنگی، دستگاه‌های دولتی Ø°ÛŒ‌ربط، بخش خصوصی گردشگری Ùˆ دانشگاه‌ها را به هم نزدیک خواهد کرد.

ثبات مدیریتی از سازوکارهای طرح جامع گردشگری

نایب‌رئیس انجمن توسعه گردشگری سلامت ایران نیز تغییرات متعدد Ùˆ پیاپی مدیران در حوزه گردشگری را عامل بازدارنده‌ای دانست Ú©Ù‡ مانع از اعمال سیاست‌های بلندمدت برای این صنعت Ù…ÛŒ‌شود. محمد پناهی در این‌باره به «ØªÙˆØ±ÛŒØ³Ù…» گفت: اگر بخواهیم در این حوزه سیاست‌گذاری راهگشایی داشته باشیم، متأسفانه به دلیل زمان کوتاه مدیریت‌ها در این حوزه Ùˆ نگاه سلیقه‌ای به این صنعت نمی‌توانیم. این مشکل نه به ما اجازه Ù…ÛŒ‌دهد Ú©Ù‡ برنامه بلندمدت داشته باشیم Ùˆ نه امکان برخوردارشدن از برنامه جامع را برای ما فراهم Ù…ÛŒ‌کند، بنابراین یکی از دغدغه‌های اصلی Ú©Ù‡ در حوزه میراث‌فرهنگی به چشم Ù…ÛŒ‌خورد، ثبات مدیریت است. اگر این ثبات وجود داشته باشد، طبعاً مدیران ما اشراف بیشتری به حوزه کاری خود پیدا Ù…ÛŒ‌کنند Ùˆ از این طریق فرایندهای گردشگری سلامت هم به‌صورت مقبول‌تری دنبال خواهد شد. ÙˆÛŒ همچنین عنوان کرد: وقتی مدیری عوض Ù…ÛŒ‌شود، این تغییرات آسیبی بسیار جدی هم در کیفیت مدیریت Ùˆ هم در بعد Ú©Ù…ÛŒ آن ایجاد Ù…ÛŒ‌کند. لزوم طرح جامع گردشگری Ú©Ù‡ برنامه جامع Ùˆ کاملی برای این حوزه محسوب Ù…ÛŒ‌شود، امروزه یک امر بدیهی است. این الزام سازوکارهای خاص خودش را دارد Ú©Ù‡ از جمله این سازوکارها همان ثبات مدیریتی در این صنعت است.