یکی از آثار های دیدنی Ùˆ باستانی Ú©Ù‡ در کردستان واقع شده است غار Ú©Ø±ÙØªÙˆ Ù…ÛŒ باشد در ادامه ÛŒ مطلب قصد داریم درباره این غار به شما ØªÙˆØ¶ÛŒØ Ú©Ø§Ù…Ù„ دهیم.غار Ú©ÙŽØ±ÙŽÙØªÙˆ غاری است Ú©Ù‡ در Û·Û° کیلومتری شمالغرب شهر دیواندره در استان کردستان ایران قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ‡Ø§Ø³Øª. این غار، یک غار آهکی است Ú©Ù‡ در دوران سوم زمینشناسی Ø´Ú©Ù„ Ú¯Ø±ÙØªÙ‡Ø§Ø³Øª. بخشهایی از این غار، دستکَند است Ùˆ کتیبههایی از دوران پیش از تاریخ دارد. آثار تاریخی موجود در این غار مربوط به سده Û³ هستند. این غار، در بخش Ú©Ø±ÙØªÙˆ از توابع واقع شده Ùˆ در تاریخ Û²Û° بهمن Û±Û³Û±Û¸ با شماره ثبت Û³Û³Û° بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.کتیبهای یونانی بر سردر یکی از اتاقهای طبقه سوم این غار وجود دارد Ú©Ù‡ از این غار به عنوان معبد هراکلس نام بردهاست. در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاقها Ùˆ راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاقها با هم مرتبط باشند. نورگیرهایی به سمت بیرون تعبیه شدهاند Ùˆ بر دیوارهای غار در بعضی از اتاقها نقوشی به صورت تجریدی از ØÛŒÙˆØ§Ù†Ø§ØªØŒ انسان Ùˆ گیاه ØØ¬Ø§Ø±ÛŒ شدهاست.
با توجه به پژوهشهای به عمل آمده، در دوران میانزیستی Ú©Ø±ÙØªÙˆ در زیر آب بودهاست Ùˆ در اواخر این دوره Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹Ø§Øª آن از آب خارج شدهاست. غار Ú©Ø±ÙØªÙˆ از غارهای آهکی Ùˆ طبیعی است Ú©Ù‡ در ادوار مختل٠تغییرات Ùˆ دگرگونیهای عمده Ùˆ دخل Ùˆ ØªØµØ±ÙØ§Øª بسیار در آن به وجود آمدهاست. در ØØ§Ù„ ØØ§Ø¶Ø± طول غار ØØ¯ÙˆØ¯ Û·ÛµÛ° متر است Ùˆ راههای ÙØ±Ø¹ÛŒ متعددی از آن منشعب میشود. غار چهار طبقه دارد Ùˆ ØØ¬Ø§Ø±Ø§Ù† هنرمند، به زیبایی ÙØ¶Ø§Ù‡Ø§ÛŒÛŒ را در مدخلهای غار تراشیده Ùˆ اتاقها، راهرو Ùˆ دالانهای متعددی را به وجود آوردهاند.این غار در سال Û±Û³Û·Û¹ گمانهزنی شد Ùˆ با بررسیهای باستانشناختی در Ù…ØÙˆØ·Ù‡ بیرون Ùˆ داخل غار آثاری از دورانهای مختل٠به دست آمد. کش٠تراشههای سنگی در طبقه چهارم Ùˆ Ù…ØÙˆØ·Ù‡ بیرون غار میتواند نشانهای از Ø§Ø³ØªÙØ§Ø¯Ù‡ انسان در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد. همچنین نمونه Ø³ÙØ§Ù„ها Ùˆ اشیای به دست آمده، ادامه سکونت انسان را در طول دوران تاریخی اشکانی Ùˆ ساسانی Ùˆ دوران اسلامی یعنی سدههای ششم تا هشتم هجری را مسجل میسازد. اقداماتی در طول سالهای Û±Û³Û·Û¸ Ùˆ Û±Û³Û·Û¹ انجام شده Ú©Ù‡ شامل: ساماندهی Ù…ØÙˆØ·Ù‡ بیرون غار، پله سازی، سکوهای Ø§Ø³ØªØ±Ø§ØØªØŒ پارکینگ، سرایداری، سرویسهای بهداشتی Ùˆ برقکشی غار است.