ارگ راین در کرمان

به قلعه‌های Ú©ÙˆÚ†Ú© میان قلعه‌های بزرگ‌تر Ú©Ù‡ محل انجام امور اداری توسط فرانروای شهر بود، ارگ Ù…ÛŒ‌گویند. ارگ‌ها در حافظه‌ÛŒ تاریخ کشور ایران جایگاهی تعریف شده Ùˆ منحصر به فردی دارند. به گونه‌ای Ú©Ù‡ هنوزهم در شهرهایی از کشورمان شاهد این بناهای باشکوه هستیم Ú©Ù‡ هرکدام قدمت Ùˆ تاریخچه‌ÛŒ مربوط به خود را دارند. ارگ راین بنایی خشتی با مساحتی بیش از Û²Û° هزار متر مربع یکی از همین ارگ‌ها است. این ارگ شباهت بسیاری به ارگ بم دارد. ارگ راین Ú©Ù‡ در زمان‌های گذشته بر اثر عوامل طبیعی Ùˆ انسانی تخریب Ùˆ ویران شده است، تاکنون بارها مورد مرمت Ùˆ بازسازی قرار گرفته است.ارگ رایِن یکی از بزرگ‌ترین بناهای خشتی جهان است. این بنای تاریخی بزرگ با مساحتی بیش از بیست Ùˆ دو هزار مترمربع، دومین بنای خشتی بزرگ جهان بعد از ارگ بم است؛ Ú©Ù‡ هرساله میزبان هزاران گردشگر داخلی Ùˆ خارجی است.ارگ راین در جنوب غربی شهر کنونی راین در استان کرمان ایران قرار دارد. این بنای خشتی تا حدودی به ارگ تاریخی بم شبیه‌است Ùˆ بر بالای تپه‌ای قرار دارد.
تاریخچه

قلعه راین یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی کهن راین است Ùˆ بر موجودیت راین قبل از اسلام مهر تأیید Ù…ÛŒ‌نهد. گفته Ù…ÛŒ‌شود قدمت آن به دوره ساسانیان بر Ù…ÛŒ‌گردد. در تاریخ کرمان، از قلعه راین در قرن اول Ù‡.Ù‚. نام برده شده‌است. قلعه‌هایی با قدمت Ùˆ سابقه بیشتر در این محل وجود داشته Ú©Ù‡ بر اثر حوادث طبیعی از بین رفته‌اند.
توصیف قلعه

نقشه قلعه تقریباً مربع Ø´Ú©Ù„ Ùˆ با چندین برج در اطراف مزین شده‌است. دور تا دور قلعه را حصاری دربرگرفته Ú©Ù‡ ارتفاع آن بیش از ده متر است. تنها ورودی قلعه از جبهه شرقی است Ú©Ù‡ با سر در بزرگ Ùˆ باشکوه به محوطه داخلی راه دارد.عناصر قلعه عبارت‌اند از بازار، حاکم نشین، خانه‌های اعیانی، چهار انبار، آتشکده Ùˆ محله‌های عامه نشین. این قلعه بخش عامه نشین Ùˆ اعیان نشین دارد Ùˆ فضاهای معماری مورد نیاز مردم مانند مکتب خانه Ùˆ ساختمان قرنطینه در آن دیده Ù…ÛŒ‌شود. مصالح Ú©Ù„ÛŒ آن خشت خام است.

معماری ارگ راین

ارگ راین Ø´Ú©Ù„ÛŒ مربع مانند دارد Ùˆ چندین برج در اطراف، از سازه ها Ùˆ بناهایی Ú©Ù‡ درون آن قرار گرفته است، محافظت Ù…ÛŒ کند. دور تا دور قلعه نیز با حصاری پوشیده شده Ú©Ù‡ ارتفاع آن به بیش از ده متر Ù…ÛŒ رسد. این ارگ تنها یک ورودی دارد Ú©Ù‡ در جبهه شرقی قلعه ساخته شده Ùˆ با سر دری بزرگ Ùˆ باشکوه، خوش آمدگوی بازدیدکنندگان Ùˆ گردشگران است. الگوی ساخت Ùˆ معماری ارگ راین، نمایی از قلعه های مسکونی شهرهای قدیمی ایران را به نمایش Ù…ÛŒ گذارد. این ارگ سه بخش خان نشین، اعیان نشین Ùˆ عامه نشین داشته Ùˆ فضاهای آن به قسمت های مختلف مورد نیاز مانند زورخانه، مسجد، اصطبل Ùˆ ... تقسیم Ù…ÛŒ شده است. Ù…ÛŒ توان قسمت های اعیان نشین Ùˆ عامه نشین ارگ را شارستان آن به حساب آورد. هر کدام از این بخش ها به وسیله برج، بارو Ùˆ پله هایی جالب (در بعضی موارد مدور) از دیگر قسمت ها جدا Ù…ÛŒ شدند. خوب است Ú©Ù‡ بدانید بیشتر ساختمان های قلعه نیز دو یا سه طبقه بودند.محله های عامه نشین در ابتدای مسیری قرار داشتند Ú©Ù‡ در انتها به قسمت خان نشین قلعه Ù…ÛŒ رسید. محله اعیان نشین نیز در کنار بخش خان نشین ساخته شده بود. زمانی Ú©Ù‡ در میان سازه ها Ùˆ Ú©ÙˆÚ†Ù‡ های ارگ قدم Ù…ÛŒ زنید به خوبی از جنس مصالح Ùˆ نوع ساخت Ù…ÛŒ توانید متوجه تفاوت قسمت های اعیان نشین Ùˆ عامه نشین شوید. طبقه های اجتماعی متفاوت، با شغل های مختلف، در قسمت هایی کاملا مجزا از یکدیگر زندگی Ù…ÛŒ کردند Ùˆ از نظر مالی Ùˆ جایگاه اجتماعی تفاوت های قابل توجهی داشتند. از جمله این محله ها Ù…ÛŒ توان به محله زندگی پیشه‌وران، تجار، کشاورزان، نزدیکان حکومتی Ùˆ موبدان اشاره کرد؛ اما بهترین ساختمان ارگ به مانند همیشه به فرماندار شهر تعلق داشت. وارد قلعه Ú©Ù‡ بشوید Ú©ÙˆÚ†Ù‡ هایی شرقی-غربی شما را به سمت کوشکی  Ù‡Ø´Øª ضلعی هدایت Ù…ÛŒ کند. در انتهای راهروهای ارگ چهار ساختمان زیبا وجود دارد Ú©Ù‡ به احتمال زیاد قسمت اعیان نشین قلعه بوده اند. این خانه ها به وسیله حصار یا برج هایی در اطرافِ خود محصور شده اند. به نظر Ù…ÛŒ رسد این خانه ها در دوره قاجار ساخته شده باشند زیرا پلان Ùˆ نقشه معماری آن ها به بناهای این دوره شباهت بسیاری دارد. در اطراف ارگ Ù…ÛŒ توانید 4 برج دیده بانیِ یازده متری را مشاهده کنید Ú©Ù‡ برای امن نگاه داشتن ارگ ساخته شدند. از کارهای دیگری Ú©Ù‡ برای افزایش امنیت ارگ انجام شد، کندن خندقی مصنوعی در قسمت جنوبی آن بود. به این دلایل ارگ راین کاملا غیر قابل نفوذ بود Ùˆ هیچ ارتشی نمی توانست به آن ورود پیدا کند. در درون ارگ نیز دوازده برج ساخته شده Ú©Ù‡ تعداد Ú©Ù„ برج ها را به شانزده Ù…ÛŒ رساند.