کلیسای وانک در اصفهان

در اصفهان کلیسای دارد به نام وانک که بعنوان یکی از مشهورترین کلیساهای ایران و بزرگترین کلیسای اصفهان شناخته شده است.این بنا با تزیینات و نقاشی های تاریخی خود باعث مشهوری و زیباترین کلیسای اصفهان شناخته شده است .قرار گیری این کلیسا در محله جلفای اصفهان به شما این امکان را می دهد تا در کنار بازدید از این اثر، لحظات خوشی را در معروف ترین کافه های ایران در این محله بگذرانید.

آشنایی با کلیسای وانک | لمس معنویت در تاریخ

هر کسی با قدم گذاشتن به محله جلفای اصفهان، مسحور فضای خاص آن می شود. گویی زمان به عقب باز گشته و حال و هوایی متفاوت بر فضا حاکم می گردد. بنا بر اطلاعات موجود، تا قبل از پایان قرن هفدهم میلادی شهر اصفهان، میزبان ۶ کلیسا بود؛ در حالی که در منطقه ی جلفای نو (محله جلفای امروزی) ۲۴ کلیسا وجود داشت و امروزه از آنها تنها ۱۳ کلیسا باقی مانده است. هر کدام از این کلیساها ویژگی خاص خود را دارند اما در این میان کلیسای وانک همچون نگینی در جلفا می درخشد و شما را به درون دنیای خود می کشاند.کلیسای جامع وانک یا آمنا پرکیچ، کلیسایی تاریخی و متعلق به زمان شاه عباس دوم می باشد که به عنوان مهم ترین کلیسای جلفای نو، مرکزی برای تربیت کشیش ها و خلیفه ها بوده و نقش یک حوزه علمیه مسیحی را داشته است. راهبان بسیاری در اینجا رشد کرده و پرورش یافته و به عالی ترین مقام های مذهبی رسیده اند. امروزه کليسای وانک مرکز خليفه گری و کانون ارتباط ارمنيان اصفهان و جنوب ایران با جهان است و نزد ارمنیان از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد.

در طول زمان، این کلیسا صحنه های تاریخی بسیاری را دیده و امروزه با به نمایش گذاشتن آثاری بی بدیل، به عنوان بزرگ ترين موزه ی اصفهان از آن یاد می شود. کتابخانه ی این مجموعه با در اختیار داشتن اسناد و مدارک تاريخی که طی چهارصد سال جمع آوری شده اند، از مهم ترين مراکز ارمنی شناسی در دنیا به شمار می رود. فضای زیبای این کلیسا خانه ی ابدی تعدادی از بزرگان ارمنی را نیز در خود جای داده و این امر بر اهیمت آن می افزاید. ویژگی های منحصر به فرد این کلیسا سبب شده تا نامش از تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ۸۵ در فهرست آثار ملی ایران نیز قرار گیرد.این تنها گوشه ای از جلوه های پر اهمیت و ارزشمند وانک می باشد و بهانه ای است برای اینکه قدم به دنیای سرشار از آرامش آن بگذارید و محو تماشا شوید.

تاریخچه کلیسای وانک

در زمان شاه عباس اول، سرزمین‌های تبریز تا قفقاز، در اشغال عثمانی‌ها بود Ùˆ شاه عباس برای آزادی آنها در سال Û±Û¶Û°Û³ میلادی با سپاهیانی بسیار از اصفهان به سوی ایروان حرکت نمود. پس از رسیدن به ایروان، موفق شد تا آن سرزمین را فتح کرده Ùˆ به مدت هفت ماه، بر آن فرمانروایی کند. ÙˆÛŒ Ú©Ù‡ علاقه‌ای به درگیری با لشکر دشمن نداشت، پس از خروج از ایروان، به سپاهیانش دستور عقب نشینی داد Ùˆ از آنها خواست Ú©Ù‡ تمامی شهرها Ùˆ روستاهای سر راهشان را تا مرزهای ایران، ویران کنند تا جلوی تعقیب سریع سپاهیان عثمانی گرفته شود.آنها هر شهر Ùˆ روستایی Ú©Ù‡ بر سر راهشان بود ویران کردند Ùˆ ساکنان آنها را با خود همراه کرده Ùˆ به سمت ایران Ú©ÙˆÚ† دادند. هر کس در مقابل آنها ایستادگی Ù…ÛŒ‌کرد Ùˆ یا توان رفتن نداشت به سرنوشت مرگ دچار Ù…ÛŒ شد. بدین ترتیب، بیشتر شهرها Ùˆ روستاهای دشت آراراتِ ارمنستان ویران گردید Ùˆ ارمنیان به سوی ایران رانده شدند.با رسیدن به شهر واغارشاپات (Û±)ØŒ خبر نزدیک شدن سپاهیان عثمانی به شاه عباس رسید Ùˆ از آنجا Ú©Ù‡ Ù…ÛŒ دانست آنها به هیچ کسی رحم نخواهند کرد، به ناچار مردم را وادار نمود Ú©Ù‡ سریع تر حرکت کنند. این افزایش سرعت باعث شد تا آن تعداد از جمیعت Ú©Ù‡ قادر به حرکت نبودند، از جمله پیران Ùˆ بیماران Ùˆ کودکان، از قافله جا بمانند Ùˆ کشته شوند.بالاخره، شاه عباس توانست به همراه جمعیت مهاجر ارمنی به شهر جلفا برسد. اکنون مانعی بزرگ Ùˆ خروشان Ùˆ خطرناک به نام رود ارس در مقابل آنها بود Ùˆ چاره ای به جز گذر از آن وجود نداشت. به شاه عباس خبر دادند Ú©Ù‡ سپاه عثمانی به نخجوان رسیده، پس چاره ای برای شاه نماند جز اینکه مردم را وادار به عبور از رودخانه کند چرا Ú©Ù‡ Ù…ÛŒ دانست با سر رسیدن عثمانی ها، مرگ، سرنوشتی ناگزیر برای همه است. با وجود تمام نگرانی ها، شاه به سپاهیان خود دستور داد تا مردم را وادار به عبور هر Ú†Ù‡ سریع تر از رودخانه کنند. Ø­Ø¯ÙˆØ¯ سیصد Ùˆ پنجاه هزار تَن از ارمنیان به آب زدند Ùˆ سیصد هزار تن از آنان در رودخانه غرق شدند اما بقیه، از دست سپاهیان نجات پیدا کردند. آنها به اصفهان آمدند Ùˆ پس از حدود پنجاه سال از استقرار در این شهر به فرمان شاه عباس دوم محل زندگی خود را به جنوب رودخانه ÛŒ زاینده رود منتقل کردند. اکثر این مهاجران در قسمت جنوبی پل مارون سکونت نمودند Ùˆ محله های جدیدی را ایجاد کردند.پس از این کوچ، کلیساهایی Ú©Ù‡ آنان پیش از این در داخل شهر اصفهان داشتند، رو به نابودی گذارد Ùˆ Ú©Ù… Ú©Ù… متروکه Ùˆ تخریب شد. امروزه تنها نام Ùˆ مختصر اطلاعاتی از این کلیساها باقی است Ùˆ حتی از معماری آنها هیچ گونه اطلاعاتی در دست نیست. نمونه ای از این کلیساها، دیر مریم مقدس است Ú©Ù‡ کتاب های دست نویسی به تاریخ Û±Û¶Û³Û´ میلادی از آن به یادگار مانده است. علاوه بر این کوچ، هجوم محمود افغان به اصفهان Ùˆ کشتار Ùˆ غارت اهالی شهر نیز باعث شد تا بسیاری از ارمنیان به مکان های امن تر بگریزند Ùˆ محله ها را خالی از سکنه باقی بگذارند. سرنوشت کلیسای یک محله خالی از سکنه هم، چیزی به جز تخریب نیست. اکثر کلیساهای این محله ها بر اثر جنگ های طولانی به حالت نیمه ویران درآمدند Ùˆ در سال های بعد تنها تعدادی از آنها بازسازی شدند Ùˆ از بقیه اثری باقی نماند.Ú©Ù… Ú©Ù… ارمنیانی Ú©Ù‡ به اجبار از سرزمین آبا Ùˆ اجدادی خود به اصفهان کوچانده شده بودند از بازگشت به موطن اصلی خود سخن به میان آوردند؛ اما شاه عباس برای حفظ منافع خود Ùˆ اجرای برنامه هایی Ú©Ù‡ در سر داشت، به هیچ وجه راضی به بازگشت آنان نمی شد Ùˆ حتی تعدادی از آنان را Ú©Ù‡ به شهر جلفا بازگشته بودند را به اصفهان بازگرداند. این شاه ایران احتیاج به سیاستی مدبرانه داشت Ú©Ù‡ از یک سو ارمنیان را راغب به ماندن در ایران کند Ùˆ از سوی دیگر جلوی بروز اختلافات مذهبی را بگیرد؛ چرا Ú©Ù‡ در اوایل سده ÛŒ هفدهم میلادی، ارمنیان اصفهان تنها مسیحیانی بودند Ú©Ù‡ با مسلمانان ارتباط مستقیم داشتند Ùˆ بروز اختلافات مذهبی در بین آنان اجتناب ناپذیر بود.