درباره حکیم ابوالقاسم فردوسی

شاعری با جُرم شیعه بودن و این همه ظلم

قطعا" تا به امروز درباره حکیم ابولقاسم فردوسی شنیده اید Ùˆ یا از آثار این حکیم فرزانه مطالعاتی داشته اید اما چقدر درباره ایشان میدانید کمتر کسی Ù…ÛŒ داند . حکیمی Ú©Ù‡ بزرگترین اصالت گفتاری سرزمینمان را برای ما به ارمغان آورد . مشهد شهری Ú©Ù‡ درخور اتفاقات بزرگ تاریخ بوده است اینبار هم حکیمی را به ایران هدیه داد Ú©Ù‡ حتی با این همه مدت از دوره وفات ایشان یاد Ùˆ آثارش هنوز هم  نه در سراسر ایران بلکه در سراسر جهان زنده است Ùˆ این یعنی زمردی در آسمان سرزمینی با تاریخ Ùˆ فرهنگ.حکیم ابوالقاسم فردوسی مکانی در نزدیکی شهر مشهد Ú©Ù‡ حتی مسافران تور مشهد هم درخواست گشت های نیم روزه به این موزه باغ Ùˆ آرامگاه را دارند تا یکبار دیگر با خالق Ùˆ وارد کننده زبان Ùˆ فرهنگ پارس تجدید میثاق کنند Ùˆ از بودن در کنارش بیشترین لذت را ببرند .حضور مسافرانی از اقصی نقاط جهان هم برای بازدید از آرامگاه باغ Ùˆ موزه ایشان از نکاتی است Ú©Ù‡ نشان میدهد حضرت فردوسی از جایگاه Ùˆ مرتبه جهانی برخوردار بوده ان .از شما همسفران تور مشهد خواهشمندیم جهت دریافت ومطالعه بیشتر درباره حکیم ابوالقاسم فردوسی با ما همراه باشید .

آرامگاه فردوسی محل خاکسپاری حکیم ابوالقاسم فردوسی در طوس است. این بنا به‌دست هوشنگ سیحون برپایهٔ طرح پیشین کریم طاهرزاده بهزاد، با اندکی تغییر در اندازه Ùˆ تزئینات، طراحی Ùˆ بازسازی شد. معمار مجری ساختمان حسین لرزاده، Ùˆ حسین حجارباشی زنجانی Ùˆ تقی درودیان مباشر ساخت این بنا بودند.آرامگاه فردوسی بارها ساخته Ùˆ ویران شده‌است. در گزارش‌هایی Ú©Ù‡ در دو سدهٔ اخیر ازسوی پژوهشگران ایرانی Ùˆ خارجی انجام شده‌بود، بنایی محقر Ùˆ پوشیده از گندمزار به‌چشم آمده‌است. سرانجام در آغاز سدهٔ چهارده خورشیدی Ùˆ هم‌زمان با ملّی‌گرایی نوین ایران، تلاش‌ها برای ساخت آرامگاهی شایستهٔ فردوسی ازسر گرفته شد. مساحت کنونی مجموعهٔ آرامگاه نزدیک به شش هکتار Ùˆ دربردارندهٔ باغ آرامگاه، استخر Ùˆ تندیسی از فردوسی اثر ابوالحسن صدیقی در جلوی آن، بنای یادبود، ساختمان‌های اداری، کتابخانه، موزه Ùˆ آرامگاه مهدی اخوان ثالث است. معماری داخلی بنا نیز دربردارندهٔ کاشی‌کاری‌ها، نقوش سنگی برجسته از داستان‌های شاهنامه Ùˆ کتیبه‌هایی سنگی از سروده‌های فردوسی Ùˆ دیگران است.مجموعه فرهنگی باغ آرامگاه فردوسی در طوس Ùˆ در Û²Ûµ کیلومتری شمال‌غربی شهر مشهد، میان دو روستای طوس سفلی Ùˆ اسلامیه در مسیری منشعب از بزرگراه مشهد–قوچان، نزدیک به شهر تاریخی تابران Ùˆ بقعهٔ تاریخی هارونیه قرار دارد. روستای پاژ زادگاه فردوسی در Û²Û¸ کیلومتری شرق آرامگاه فردوسی است.

چنان‌Ú©Ù‡ مشهور است، پیکر فردوسی را به دلیل شیعه بودن فردوسی به گورستان راه ندادند Ùˆ به‌ناچار او را در باغ خودش واقع در شهر تابران طوس، نزدیک به دروازهٔ شرقی رزان به خاک سپردند. آرامگاه او زیارتگاه اهل دانش Ùˆ معرفت بود Ùˆ باآن‌Ú©Ù‡ بارها آن را با خاک یکسان کردند از نو ساخته Ù…ÛŒ‌شد. گزارشی نه‌چندان درست از «Ù¾ÛŒØ´Ú¯ÙØªØ§Ø± بایسنقری» ساختن نخستین بنا بر مدفن فردوسی را به ارسلان جاذب، سپهدار طوس در زمان فردوسی، نسبت داده Ú©Ù‡ یاد او در دیباچهٔ شاهنامه آمده‌است. به‌خاطر ارادت به فردوسی بر آرامگاه او قبه‌ای ساخت. نزدیک به صد سال پس از مرگ فردوسی این بنا برپا بود تا این‌ Ú©Ù‡ در ÛµÛ±Û° هجری قمری نظامی عروضی از مدفن فردوسی دیدن کرد. به ظاهر در هنگام یورش غزها در سال‌های ۵۴۸، ÛµÛµÛ² Ùˆ ÛµÛµÛ³ Ù‡‍.Ù‚ Ùˆ سپس لشکریان چنگیز Ùˆ پسرش تولی‌خان در سال‌های Û¶Û±Û· Ùˆ Û¶Û±Û¸ Ù‡‍.Ù‚ به طوس، هنوز پابرجا بود. چراکه در هنگام حکمرانی گرگوز، امیر مغول برای بنیان قلعه‌ای در طوس، بنای آرامگاه ویران Ùˆ از مصالح آن برای بنای قلعه بهره برده ‌شد. سپس در روزگار فرمانروایی غازان خان، امیر ایسن قُتلُغ ساختمانی بر آن برپا کرد Ùˆ خانقاهی در کنارش ساخت. پیش از پایان ساخت، امیر ایسن قتلغ درگذشت. آرامگاه فردوسی تا حدود نیمهٔ سدهٔ هشتم Ù‡‍.Ù‚ آشکار بود، آن‌چنان‌Ú©Ù‡ در نزهةالقلوب آمده Ú©Ù‡ آرامگاه فردوسی در کنار قبر محمد غزالی Ùˆ معشوق طوسی Ùˆ بر جانب شرقی طوس بوده‌است، بااین‌Ú©Ù‡ این نشانی چندان دقیق به‌چشم نمی‌آید. در تذکرةالشعرا گزارش شده Ú©Ù‡ مدفن فردوسی در طوس Ùˆ کنار بنای عباسیه است Ú©Ù‡ جای او معلوم است. به‌ گمان محیط طباطبایی، «Ø¹Ø¨Ø§Ø³» Ùˆ «Ø¹Ø¨Ø§Ø³ÛŒÙ‡» از «Ø¢ÛŒØ³Ù†» Ùˆ «Ø¢ÛŒØ³» دگرگونی یافته Ùˆ گزارش دولتشاه سمرقندی اشاره به همان خانقاهی است Ú©Ù‡ امیر ایسن قتلغ ساخته‌بود Ùˆ جایگاه کنونی آن، نزدیک به هشتصد متر با آرامگاه فاصله دارد Ùˆ به هارونیه شناخته Ù…ÛŒ‌شود. عبیدالله خان ازبک در یورش‌هایی Ú©Ù‡ به خراسان Ùˆ بنا به تعصبی Ú©Ù‡ بر ضد شیعیان داشت، دستور ویرانی آرامگاه فردوسی را داد. قاضی نورالله شوشتری در دیدار خود از آرامگاه در حدود سال Û±Û°Û°Û° هجری قمری، آن را به‌خوبی عیان گزارش کرده Ú©Ù‡ مردمان از همهٔ سرزمین‌ها، به‌ویژه شیعیان امامی، به دیدار آن Ù…ÛŒ‌رفتند.

ویلیام فریز مأمور کمپانی هند شرقی، در سال Û±Û²Û³Û¶ هجری قمری از آن دیدن کرد Ùˆ در گزارش خود آن را مدفنی محقر با گنبدی Ú©ÙˆÚ†Ú© توصیف کرده‌است. پس از آن، خانیکوف، پژوهشگر Ùˆ کنسول روس Ùˆ رئیس هیئت اعزامی به خراسان، در دیدار خود از طوس، نشانی از آرامگاه ندید. اما با نگرش به گزارش لرد کرزن انگلیسی، آرامگاه فردوسی همان‌گونه Ú©Ù‡ فریزر گزارش کرده‌بود، تا حدود سال Û±Û²ÛµÛ´ Ù‡‍.Ø´ آشکار بوده‌است، اما پس از آن، گندمزار آن را پوشاند. ژوکوفسکی هم در سال Û±Û¸Û¹Û° Ù… آن را در زیر تپه‌ای پوشیده با آجر Ùˆ قطعه‌های کاشی گزارش کرده‌است. بعدها هنگامی‌Ú©Ù‡ عبدالوهاب آصف‌الدوله والی خراسان بود، از سوی ناصرالدین‌شاه به جستجوی آرامگاه مأمور شد Ùˆ با راهنمایی چند فرانسوی Ú©Ù‡ از طوس دیدن کرده‌بودند، موفق به یافتن آرامگاه شد Ùˆ با نگرش به ساخت بنایی شایسته در آینده، به‌طور موقت دو اتاق بر آن ساخت. محمدتقی بهار در Û±Û³Û±Û¸ Ù‡‍.Ù‚ از آن بازدید کرده Ùˆ آن را «Ø²Ù…ینهٔ آماده‌ای برای بنا» یافته‌بود. او در سال Û±Û³Û°Û² Ù‡‍.Ø´ (Û±Û³Û´Û± Ù‡‍.Ù‚) در مقاله‌ای آرامگاه را سکویی بی‌سقف Ùˆ محصور توصیف کرده‌بود.

تاریخچهٔ ساخت و بازسازی آرامگاه فردوسی در مشهد

پیدایش ملّی‌گرایی در آغاز سدهٔ چهارده خورشیدی در ایران، پژوهشگران Ùˆ اندیشمندان را بر آن داشت تا درخواست ساخت آرامگاهی درخور Ùˆ شایسته برای سرایندهٔ ملی Ùˆ نگاه‌بان هویت Ùˆ تاریخ ایران، از دولت داشته‌باشند. محمدتقی بهار چندین نوشتار دربارهٔ چنین نیازی نوشت Ùˆ از رضاخان درخواست کرد Ú©Ù‡ ملّی‌گرایی خود را با ساخت آرامگاه نشان دهد. او نوشت: «Ø¯Ø± غیر این‌ صورت، ما مردمان خراسان خود این کار را انجام خواهیم داد.» به پیشنهاد ارباب کیخسرو شاهرخ، انجمن آثار ملی — Ú©Ù‡ به‌تازگی گشایش یافته‌بود — برگه‌هایی چاپ کرد تا ازطریق آن برای Ú©Ù…Ú© مالی یا قرعه‌Ú©Ø´ÛŒ برای ساخت آرامگاهی شایستهٔ فردوسی، فراخوانی همگانی شود.

طرح امروزین آرامگاه، نخستین گام انجمن برای بازسازی آرامگاه Ùˆ به‌مناسبت هزارهٔ فردوسی در سال Û±Û³Û±Û³ بود تیمورتاش نخستین کسی بود Ú©Ù‡ در سال گشایش انجمن، طرح بازسازی آرامگاه را در مجلس پیشنهاد کرد. آغاز روند ساخت از اردیبهشت Û±Û³Û°Ûµ بود. ارباب کیخسرو شاهرخ، نمایندهٔ زرتشتیان در مجلس، ازسوی انجمن مأمور شد تا جای درست مدفن فردوسی را پیدا کند. در آن هنگام مدفن فردوسی در باغی ازآنِ حاج میرزا محمدعلی قائم مقام‌التّولیه افتاده‌بود. سرانجام مدفن در تختگاهی در اندازه‌های شش متر در پنج متر Ùˆ بلندی Û±/Û´ متر شناسایی شد. باغ به مساحت بیست Ùˆ سه هزار مترمربع ازسوی حاج میرزا محمدعلی برای ساخت آرامگاه به رضاشاه پیشکش، Ùˆ ازسوی رضاشاه به انجمن اهدا شد. افزون بر این، هفت هزار متر از زمین‌های پیرامون باغ ازسوی حسین ملک به انجمن واگذار شد Ùˆ مساحت مجموعه به سی هزار متر رسید. برپایهٔ لوح سمت غربی مجموعهٔ آرامگاه، در سال ۱۳۰۹، Û²ÛµÛ²ÛµÛ° مترمربع دیگر ازسوی حاج میرزا محمدعلی، Ùˆ در سال ۱۳۴۵، Û²ÛµÛ³Û·Ûµ مترمربع ازسوی فرزندانش به مجموعه بخشیده‌شد.

درآغاز ارنست امیل هرتسفلد، باستان‌شناس آلمانی، مأمور طراحی نقشهٔ آرامگاه شد Ú©Ù‡ انجمن آن را رد کرد. پس از آن، طراحی نقشه ازسوی کیخسرو شاهرخ به کریم طاهرزادهٔ بهزاد پیشنهاد شد Ú©Ù‡ آن نیز پذیرفته نشد Ùˆ بنا به مسابقه برای طراحی نقشه شد. هرتسفلد، آندره گدار معمار Ùˆ باستان‌شناس فرانسوی، نیکلای مارکف معمار گرجستانی‌تبار Ùˆ طاهرزادهٔ بهزاد در آن شرکت کردند. سرانجام طرح طاهرزادهٔ بهزاد برگزیده، Ùˆ در سال Û±Û³Û°Û· در انجمن تصویب شد. این طرح به سبک ساختمان‌های هخامنشی با سرستون‌های بلند Ùˆ در سه اشکوبه میان باغی بزرگ بود. اندکی بعد اجرای آن متوقف Ùˆ طراحی نقشه‌ای دیگر ضروری به‌نظر رسید Ùˆ در دستورکار قرار گرفت. طرحی تازه از گدار خواسته شد. در آن هنگام او در فرانسه بود Ùˆ طرحی آماده کرد Ùˆ به ایران فرستاد. تیمورتاش با پافشاری بر سقفی هرمی بر بنا، طرح گدار را تغییر داد Ùˆ آرامگاه با سقفی هرمی ساخته‌شد. با دگرگونی روزگار تیمورتاش Ùˆ نپذیرفتن سقف هرمیِ یادآورِ معماری مصر ازسوی اعضای انجمن، سقف پیشین برداشته‌شد. دیگربار با دعوت از طاهرزادهٔ بهزاد طرحی دیگر ریخته‌شد Ú©Ù‡ با دگرگونی در طرح گدار، سقفی پلکانی جایگزین سقف هرمی شد. نقشهٔ جدید در بیست Ùˆ هشتم مهر Û±Û³Û±Û² ازسوی انجمن تصویب شد. نظارت بر ساخت طرح تازه، به حسین لرزاده واگذار شد. سرانجام ساخت بنا پس از هشت سال در Û±Û³Û±Û³ هم‌زمان با جشن هزارهٔ فردوسی به پایان رسید. بنا از استواری کافی برخوردار نبود Ùˆ اندک‌اندک نشست کرد. بازسازی Ùˆ تعمیر به هوشنگ سیحون واگذار شد Ùˆ در سال Û±Û³Û´Û· به پایان رسید

ویژگی‌های معماری مجموعه فردوسی در مشهد

مساحت کنونی مجموعهٔ آرامگاه نزدیک به شش هکتار Ùˆ دربردارندهٔ باغ آرامگاه، استخر، بنای یادبود، ساختمان‌های اداری، کتابخانه، موزه Ùˆ آرامگاه مهدی اخوان ثالث است. ورودی مجموعه ازسوی جنوب است Ùˆ از دو سوی استخرِ روبه‌روی در ورودی، به آرامگاه Ù…ÛŒ‌رسد. تندیسی از فردوسی اثر ابوالحسن صدیقی جلوی استخر گذارده شده‌است. سی فواره در سه دستهٔ ده‌گانه Ùˆ آراسته با گلبرگ‌هایی از نیلوفر به نشانهٔ سی سال رنج سرایش شاهنامه درون استخر جای دارد. موزهٔ طوس یا موزهٔ فردوسی در سمت شمال غربی آرامگاه است. بنای آن اثر هوشنگ سیحون است Ú©Ù‡ در سال Û±Û³Û´Û· ساخته شد. طراحی Ùˆ اجرای ساختمان آن در یک طبقه Ùˆ با الهام از برخی عناصر معماری ایرانی انجام گرفته‌است.

بنای آرامگاه-معماری بیرونی در آرامگاه فردوسی در مشهد

ساختار آرامگاه چهارگوشه است Ùˆ مساحت آن Û±Û°Û´Û³ مترمربع است. ساختمان از هر سو دارای پلکان است. ساختمان بنا به‌Ø´Ú©Ù„ مکعبی ساده با بلندی Û±Û¸ متر بر سکویی جای دارد. این مکعب از هفت مکعب Ú©ÙˆÚ†Ú©‌تر Ùˆ بر هم‌ نهاده ساخته شده‌است. مکعب نخست با طول Û²Û¸ متر Ùˆ بلندی Û±/Û·Û° متر سکویی است Ú©Ù‡ پایهٔ بنیادین بنا را Ù…ÛŒ‌سازد. این مکعب با عرض چهار متر پیرامون بنا را دور Ù…ÛŒ‌زند. مکعب دوم به طول Û²Û° متر Ùˆ عرضی نزدیک به دو متر پیاده‌رویی را Ø´Ú©Ù„ Ù…ÛŒ‌دهد. در سمت غربی آن دری است Ú©Ù‡ پیش از بازسازی، ورودی اتاق مدفن بود Ùˆ در سمت شرقی نیز دریچه‌ای بود Ú©Ù‡ پس از بازسازی Ùˆ انتقال مدفن به زیرزمین، بسته شد. مکعب سوم با اندازه‌های Û±Ûµ×Û±Ûµ متر Ùˆ مکعب چهارم با اندازه‌های Û±Û³×Û±Û³ متر Ùˆ هرکدام با بلندی نزدیک به Û±/Û·Û° Ùˆ با یک متر فاصله از یکدیگر Ùˆ با لبه‌ها Ùˆ قرنیزهای تزیینی روی‌هم گذارده شده‌اند. بر دیوارهٔ جنوبی مکعب چهارم کتیبه‌ای است Ú©Ù‡ ساخت بنا Ùˆ بزرگداشت فردوسی را ازسوی انجمن آثار ملی گزارش Ù…ÛŒ‌کند. مکعب پنجم با بلندای نزدیک به Û±Û° متر نمای Ú©Ù„ÛŒ آرامگاه را دربردارد. بر چهار لوح مرمرین به‌اندازهٔ Û´×Û±/Ûµ در چهارسوی نمای مکعب، سروده‌هایی از شاهنامه تراشیده شده Ú©Ù‡ هرکدام دوازده بیت دربردارد. بر دوسوی هر کتیبه، دو ستون Ùˆ هر کنج مکعب نیز یک ستون جای دارد Ú©Ù‡ درمجموع دوازده ستون را Ø´Ú©Ù„ Ù…ÛŒ‌دهند. بلندای پایه Ùˆ سرستون‌های کنج Û·/Ûµ متر است. پیرامون کتیبه‌ها با نقوشی به شیوهٔ هخامنشی آراسته شده‌است. سرستون‌ها به Ø´Ú©Ù„ دو سر گاوِ به‌هم‌چسبیده، نگاه‌دارندهٔ قرنیزها Ùˆ لبه‌های تزیینی هستند. بر فراز Ùˆ پیشانی مکعب در سوی جنوب، نشان فروهر تراشیده شده‌است. مکعب‌های پسین، مکعب ششم به بلندی Û±/Û¸Û° Ùˆ طول Û¶ متر Ùˆ مکعب هفتم — Ú©Ù‡ بام آرامگاه است — به بلندای یک متر Ùˆ طول Û´ متر بر روی یکدیگر جای دارند. سازهٔ آرامگاه یادآور زیگورات‌های باستانی است Ú©Ù‡ هم استواری Ùˆ ایستایی دارد Ùˆ هم حرکت به سمت بالا را نشان Ù…ÛŒ‌دهد Ùˆ از نخستین ساختمان‌هایی است Ú©Ù‡ با گرایش به معماری ایران باستان ساخته شده‌است.

ورودی بخش درونی آرامگاه از سمت غربی بناست. دو پلکان از دوسوی شمالی Ùˆ جنوبی به زیرزمین Ùˆ اتاق مدفن Ù…ÛŒ‌رسد. بر دیوار پلکان‌ها، شش قطعه نقش‌برجستهٔ سنگی جای دارد Ú©Ù‡ پیش از بازسازی بر دوسوی راهرو ورودی اتاق مدفن جای داشت. این قطعه‌ها روایت‌کنندهٔ داستان‌های «Ù¾ÛŒÚ©Ø§Ø± رستم»ØŒ «Ø¬Ù†Ú¯ دلاوران ایرانی Ùˆ تورانی» Ùˆ «Ù†Ø¨Ø±Ø¯ رستم Ùˆ سهراب» در سمت جنوبی پلکان، Ùˆ «Ø¯Ø§Ø±ÛŒÙˆØ´ بزرگ بر تخت سلطنت»ØŒ «Ø¯Ùˆ نفر از اسپهبدان در حضور شاهنشاه ساسانی» Ùˆ «Ø¢Ù…دن پادشاه هندوستان به دربار ایران» در سمت شمالی پلکان هستند. اندازه‌های زیرزمین Û³Û°×Û³Û° Ùˆ گودی پنج متر است. پیرامون شالودهٔ ساختمان راهروهایی برای گردش هوا Ùˆ پیشگیری از نم طراحی شده‌است. پیشتر مدفن در اتاقی به اندازه‌های Ûµ×Ûµ متر بود Ùˆ ورودی آن از گذرگاه دوم بیرون آرامگاه باز Ù…ÛŒ‌شد Ùˆ پس از آن به پایین انتقال داده‌شد. دیوارهای اتاق تراشیده شده، ازاین‌رو برای استواری ساختمان، ستون‌هایی دوتایی به بلندی Ûµ متر در چهارگوشهٔ اتاق درنظر گرفته شده‌است.

دیوارهای جنوبی Ùˆ شرقی این بخش از بنا نیز، دربردارندهٔ نقش‌برجسته‌هایی سنگی از داستان‌های شاهنامه Ùˆ دو سنگ‌نبشتهٔ نستعلیق است. داستان نقش‌های دیواره جنوبی، «Ø²Ø§Ù„ در پناه سیمرغ»ØŒ «Ù†Ø¨Ø±Ø¯ زال با شیر»ØŒ «Ø¨Ù‡‌کمندگرفتن رستم رخش را»ØŒ «Ù†Ø¨Ø±Ø¯ رستم با اژدها»ØŒ «Ø¨Ù‡‌کمندافتادن زن جادوگر به‌دست رستم»ØŒ «Ù†Ø¨Ø±Ø¯ رستم با دیو سفید»ØŒ «Ú©ØªÛŒØ¨Ù‡‌ای از چهل بیت قصیده سرودهٔ جلال‌الدین همایی در اندازه‌های Û±/Ûµ×Û±»ØŒ «Ø±ÙØªÙ† رستم به نبرد شاه مازندران»ØŒ «Ù†Ø¨Ø±Ø¯ رستم با یکی از پیل‌تنان مازندران»ØŒ «Ú†Ø§Ø±Ù‡‌جویی رستم از سیمرغ برای شکست اسفندیار»ØŒ «Ø¢ÙˆØ±Ø¯Ù† رستم تیر دو شاخ را از جنگل» Ùˆ «Ø¬Ù†Ú¯ رستم با اسفندیار Ùˆ پیروزی رستم» هستند. Ùˆ نقش‌های دیوار شرقی عبارتند از: «Ø¶Ø­Ø§Ú© ماردوش Ùˆ قیام کاوهٔ آهنگر دربرابر ضحاک»ØŒ «Ú©ØªÛŒØ¨Ù‡‌ای دربردارندهٔ بیست بیت از فردوسی Ùˆ نصب‌شده در دی‌ماه Û±Û³Û¶Û¹» Ùˆ «Ù†Ù‚Ø´‌برجسته‌ای از انوشیروان ساسانی». درمیان زیرزمین، در اندازه‌های Û¶/Û²Û¸ متر فضایی باز تا سقف آرامگاه ادامه دارد Ú©Ù‡ از آن‌ میان سقف بالایی Ùˆ همین‌طور طبقهٔ دوم — Ú©Ù‡ اتاق قبر پیشتر در آن بود — دیده Ù…ÛŒ‌شود. میان حصارهای مشبک Ùˆ سنگی Ùˆ دیوار آرامگاه، راهرویی مربع Ø´Ú©Ù„ است Ú©Ù‡ از تراش دیوارهای اتاق قبر به‌وجود آمده‌است. بر دیوارهٔ این راهرو تا بلندی Û±/Û¹Û· متر کاشی‌کاری‌هایی پلکانی نقش بسته‌است. پس از آن دیوارها نزدیک به یک متر از چهارسو به سمت درون قوس دارند. پس از آن دیواری به بلندی Û±/Û·Û¶ متر با کاشی‌کاری تزیین شده Ùˆ پس از آن دوباره دیوارها طاقی منحنی به‌سمت درون Ùˆ نزدیک به دو متر را Ø´Ú©Ù„ Ù…ÛŒ‌دهند Ùˆ سپس دیواری به بلندی Û¸ متر وجود دارد. هردو دیوار انتهایی با کاشی‌هایی منقوش به خورشید Ùˆ ماه Ùˆ ستاره به نشانهٔ گردش شبانه‌روز تزیین شده‌اند. Ùˆ پس از آن طاقی منحنی نزدیک به یک متر به‌سمت درون Ùˆ با اندازه‌های Ûµ×Ûµ قرار دارد Ùˆ دارای یازده روزنهٔ نورگیر بر روی هر دیوار است. درپایان، سقف نهایی آرامگاه به‌اندازه‌های Û²×Û² Ùˆ به بلندای یک متر جای دارد Ú©Ù‡ با کاشی‌های رنگی تزیین شده‌است. بلندی این سقف تا زمین Û²Û³ متر است. درراستای سقف، دو سکوی سنگی پلکانی بر روی‌ هم قرار دارند Ú©Ù‡ در میان‌شان، سنگ قبر را در اندازه‌های Û±/ÛµÛ´ متر Ùˆ عرض Û¹Û° سانتی‌متر Ùˆ بلندی ÛµÛ´ سانتی‌متر جای داده‌اند. بیست ستون پیرامون مدفن قرار دارند Ú©Ù‡ در هر گوشه، دو ستون Ùˆ سپس در ردیف بعدی، دوازده ستون دیگر جای گرفته‌اند. پهنای ستون‌ها نزدیک به Û·Û° سانتی‌متر Ùˆ بلندی آن‌ها Û´/Û¶Û° متر است. ستون‌ها بیست‌وجهی منتظم Ùˆ پوشیده از سنگ مرمر هستند. ردیف دوم ستون‌ها با حصارهایی سنگی Ùˆ مشبک مانند حصارهای طبقهٔ دوم به بلندی Û±/Ûµ متر دوبه‌دو به یکدیگر پیوند دارند. سنگ قبر مرمر روشن با رگه‌هایی قرمزرنگ با گرتهٔ گلگون است.

نوشتهٔ سنگ قبر فردوسی در مشهد

«Ø¨Ù‡ نام خداوند جان Ùˆ خرد. این مکان فرخنده آرامگاه استاد گویندگان فارسی‌زبان Ùˆ سرایندهٔ داستان‌های ملّی ایران حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی است Ú©Ù‡ سخنان او زنده‌کنندهٔ کشور ایران Ùˆ مزار او در دل مردم این سرزمین جاویدان است. تاریخ تولّد: Û³Û²Û¹ هجری قمری – تاریخ وفات: Û´Û±Û± هجری قمری – تاریخ بنای آرامگاه: Û±Û³ÛµÛ³ هجری قمری»

چقدر فردوسی را شناخته اید ؟

ابوالقاسم فردوسی توسی، شاعر حماسه سرای ایرانی است Ú©Ù‡ در سال Û³Û²Û¹ هجری قمری در توس خراسان متولد شد Ùˆ در سال Û´Û±Û¶ هجری قمری در گذشت. به عقیده بسیاری از کارشناسان، ÙˆÛŒ را Ù…ÛŒ توان بزرگترین سراینده پارسی‌Ú¯Ùˆ دانست Ú©Ù‡ موفق شد در مدت زمان زندگی اش به یکی از بزرگترین کارها دست بزند Ùˆ شاهنامه را بسراید. ÙˆÛŒ به القاب دیگری همچون حکیم سخن، حکیم توس Ùˆ استاد سخن نیز شهرت دارد Ùˆ در سراسر جهان زبانزد خاص Ùˆ عام است.هنگامی Ú©Ù‡ زبان دانش Ùˆ ادبیات در ایران زبان عربی بود، فردوسی با سرودن شاهنامه توانست جانی تازه به فرهنگ ما ببخشد Ùˆ همه ما جاودانگی زبان فارسی را تا به امروز مدیون تلاش های او هستیم.شاهنامه کتابی است Ú©Ù‡ در آن نزدیک به Û¶Û°Û°Û°Û° بیت وجود دارد. از این اثر به عنوان یکی از بزرگترین Ùˆ برجسته ترین سروده های حماسی جهان یاد Ù…ÛŒ شود Ú©Ù‡ نتیجه دست Ú©Ù… سی سال رنج Ùˆ تلاش فردوسی است. این شاهکار ادبی، اسطوره‌ها، افسانه ها Ùˆ تاریخ ایران را از آغاز تا حمله اعراب به ایران در سده هفتم Ùˆ در چهار دودمان پادشاهی پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان Ùˆ ساسانیان به تصویر Ù…ÛŒ کشد Ùˆ سه بخش در بر دارد Ú©Ù‡ عبارتند از: اسطوره ای (از روزگار کیومرث تا پادشاهی فریدون)ØŒ پهلوانی (از خیزش کاوه آهنگر تا مرگ رستم) Ùˆ تاریخی (از پادشاهی بهمن Ùˆ پیدایش اسکندر تا گشایش ایران به دست اعراب).