یکی از مناطق کویری معرو٠و پر بازدید در اصÙهان به نام روستای مصر است Ú©Ù‡ این روستای با نمای Ù…Ù†ØØµØ± به ÙØ±Ø¯ خود توانسته است گردشگران زیادی به اینجا Ø³ÙØ± کنند Ùˆ از نزدیک رویت کنند ØØ§Ù„ قصد داریم تا درباره قدمت Ùˆ جزئیات این روستا در ادامه مطلب به شما عزیزان ØªÙˆØ¶ÛŒØ Ú©Ø§Ù…Ù„ دهیم.
روستای مصر جدا از آنکه روستا Ù…ÛŒ باشد یک ØªÙØ±ÛŒØÚ¯Ø§Ù‡ بسیار زیبا Ùˆ مناسب برای کسانی Ú©Ù‡ به کویر علاقه دارند Ù…ÛŒ باشد.مصر (نام های پیشین:چاه دراز، کلاته ÛŒÙˆØ³ÙØŒ مزرعه یوسÙ)ØŒ روستایی از توابع شهرستان خور Ùˆ بیابانک در استان اصÙهان است. این روستا در دشت کویر ایران Ùˆ در 45 کیلومتری شرق جندق Ùˆ در 60 کیلومتری شمال خور واقع شده است.روستای مصر یا کویر مصر درست در میانه راه دامغان به نائین Ùˆ اصÙهان قرار دارد. مصر به همراه دو روستای بسیارکوچک دیگر به نامهای امیرآباد Ùˆ ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ دریک خط شمالی– جنوبی به طول ØØ¯ÙˆØ¯ 6 کیلومتر واقع شده اند.این روستا یکی از مناطق جذاب گردشگری ایران به ØØ³Ø§Ø¨ Ù…ÛŒ آید Ùˆ نام دریای شنی کویر مصر برای بسیاری از طبیعت گردان آشناست. بخشی از Ùیلم خیلی دور، خیلی نزدیک در این روستا Ùیلم برداری شده است.
معماری Ùˆ Ø´Ø±Ø Ø±ÙˆØ³ØªØ§ÛŒ مصر
معماری روستا دارای ویژگی های جالبی است. معماری همان معماری درون گرای ایرانی است. اما عنصر ایوان از عناصر جدایی ناپذیر در معماری مصر است. در خانه های مصر پس از ورود از درگاه از دالانی عبور کرده سپس با چرخشی 90 درجه ای به میانسرا یا همان ØÛŒØ§Ø· Ù…ÛŒ رسید. همه ÛŒ خانه ها تک ایوانی است Ú©Ù‡ البته شاه نشین تلقی Ù…ÛŒ شود. پوشش ایوان یادآور معماری دوره ساسانی با قوس هاس مازه دار مانند طاق کسری است.روستای مصر با دو روستای بسیار Ú©ÙˆÚ†Ú© دیگر به نامهای امیرآباد Ùˆ ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ دریک خط شمالی– جنوبی به طول ØØ¯ÙˆØ¯ 6 کیلومتر واقع شده اند. در ورودی روستا دو تاق Ú©ÙˆÚ†Ú© مقابل هم قرار دارد Ú©Ù‡ داخل یکی ژنراتور بزرگی وجود دارد Ú©Ù‡ برق مصر Ùˆ روستای هم جوار آنرا (ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯)از این طریق تامین Ù…ÛŒ شود Ùˆ دیگری تنها مغازه ÛŒ روستاست Ú©Ù‡ مجهز به خط تلÙÙ† ثابتی است Ú©Ù‡ ارتباطات مخابراتی ساکنان یا اØÛŒØ§Ù†Ø§ Ù…Ø³Ø§ÙØ±Ø§Ù† را برقرار Ù…ÛŒ کند.خانه های روستا، مسجد Ùˆ دبستان نیز در دوطر٠خیابان اصلی Ù‚Ø±Ø§Ø±Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ اند Ú©Ù‡ جوی آبی Ú©Ù‡ از قنات سرچشمه Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ است آن ها را از هم جدا کرده است.برق روستا در گذشته به دلیل عدم Ù‚Ø±Ø§Ø±Ú¯Ø±ÙØªÙ† درشبکه ÛŒ سراسری از 5 ØµØ¨Ø ØªØ§ 10:30 شب متصل بوده وراس ساعت 10:30برق Ùˆ صدای موتور برق قطع Ù…ÛŒ شد. اما هم اکنون درتمام طول 24 ساعت برق روستا وصل است البته در ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ سکوت بیشتر از مصر است چون صدای نهیب ژنراتور دیزلی شنیده نمی شود.
وجه تسمیه
درباره نام گذاری مصر روایت های Ù…ØªÙØ§ÙˆØªÛŒ وجود دارد. در جذاب ترین Ùˆ مشهور ترین روایت به شبانی به نام یوس٠اشاره Ù…ÛŒ کند Ú©Ù‡ Ú©Ù…ÛŒ بیش از یک قرن پیش بنیانگذار روستای مصر بود Ùˆ Ø§ØØªÙ…الاً به همین دلیل روستا را مزرعه یوس٠هم Ù…ÛŒ خوانند. اما با اشارتی به داستان یوس٠پیامبر، روستای یوس٠شبان را مصر نامگذاری کرده اند.
آب و هوای روستای مصر
روستای مصر به دلیل قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ† در جنوب کویر بزرگ دارای آب Ùˆ هوای گرم Ùˆ خشک است.
جمعیت این روستا
جمعیت این روستا بر طبق آخرین سرشماری 120 Ù†ÙØ± است Ùˆ مردم این روستا از طریق کشاورزی Ùˆ دامداری امرار معاش Ù…ÛŒ کنند. روستای مصر بدلیل قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ† در جنوب کویر بزرگ دارای آب Ùˆ هوای گرم Ùˆ خشک است. جمعیت این روستا بر طبق آخرین سرشماری 120 Ù†ÙØ± Ù…ÛŒ باشد Ùˆ مردم این روستا از طریق کشاورزی Ùˆ دامداری امرار معاش Ù…ÛŒ کنند . مهمترین Ù…ØØµÙˆÙ„ات این روستا Ø²Ø¹ÙØ±Ø§Ù† Ùˆ گندم است . این روستا دارای Ø¯ÙØªØ± مخابرات است Ùˆ برق روستا از طریق ژنراتور دیزلی تامین Ù…ÛŒ شود .
اقتصاد روستا
شهرت کویر مصر زندگی اهالی مصر را تغییر داده است. مردم مصر در سال های اخیر Ùˆ به خصوص در ایام گردشگری بیشتر به مشاغل مربوط به اسکان Ùˆ خدمات به Ù…Ø³Ø§ÙØ±Ø§Ù† مصر Ù…ÛŒ پردازند. اما پیش از این بیشتر به کشاورزی Ùˆ دامداری مشغول بودند Ùˆ در کنار کاشت Ø²Ø¹ÙØ±Ø§Ù† Ùˆ گندم به پرورش شترنیز اشتغال داشتند.
پوشش گیاهی و جانوری کویر مصر ـ روستای مصر :
کویر مصر جزو منطقه ØÙاظت شده Ùˆ شکار ممنوع دشت کویر مرکزی ایران به ØØ³Ø§Ø¨ Ù…ÛŒ آید Ùˆ گونه های گیاهی رایج در دشت کویر مرکزی ایران، گونه های رایج Ùˆ غالب گیاهی جغراÙیای کویر مصر است گیاهان شوره پسندی همچون درمنه، قیچ، انواع گون Ùˆ … علاوه بر آن در این بیابان برهوت بی آب Ùˆ عل٠ØÛŒØ§Øª ÙˆØØ´ Ùˆ زندگی پر جنب Ùˆ جوشی جریان دارد Ùˆ اگر در ÙØµÙˆÙ„ گرم سال شب ها با پروژکتور به بیابان های منطقه Ø±ÙØªÙ‡ یقینا گونه های زیادی از ØÛŒØ§Øª ÙˆØØ´ منطقه را خواهید دید از دوپای Ú©ÙˆÚ†Ú© Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ تا دوپای پا مسواکی (دو پای کانگرویی) تا خرگوش تا گربه شنی، روباه شنی، کاراکال Ùˆ… Ú©Ù‡ هر Ú†Ù‡ به سمت ØÛŒÙˆØ§Ù†Ø§Øª شکارگر برویم دیدنش سخت تر Ùˆ سخت تر Ù…ÛŒ شود.
نقاط دیدنی:
منطقه امیر آباد در ÙØ§ØµÙ„Ù‡ 2 کیلومتری روستا دارای تپه های شنی Ùˆ پوشش گیاهای غنی از درختچه های گز، تاق Ùˆ نخل های زیبا است Ú©Ù‡ مناظر بسیار زیبایی را پدید آورده است.روستای ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ در شمال روستای مصر دارای نخلستانهای زیبا Ù…ÛŒ باشد Ú©Ù‡ توسط شن های روان Ù…ØØµÙˆØ± گشته است.نیزار مصر در 6 کیلومتری شرق مصر قرار دارد Ú©Ù‡ در اثر آب چشمه ای زیبا پدید آمده است. این نیزار دارای نیهای بلند است Ú©Ù‡ Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ بعضی از آنها به 4 متر Ù…ÛŒ رسد. چشمه این نیزار آبشخور ØÛŒÙˆØ§Ù†Ø§Øª منطقه است.
روستای امیرآباد
در ÙØ§ØµÙ„Ù‡ 2 کیلومتری روستای مصر قرار دارد Ú©Ù‡ دارای تپه های شنی Ùˆ پوشش گیاهای غنی از درختچه های گز، تاق، نخلهای زیباست Ùˆ Ùقط Ù…ØÙ„ÛŒ است برای کشاورزی اهالی روستای مصر. آنجاست Ú©Ù‡ آدمی Ù¾ÛŒ به سخت کوشی مردمان کویر Ù…ÛŒ برد. در روستای امیرآباد بوی باغ ایرانی ØØ³ Ù…ÛŒ شود گویی به شمال کشور آمده ای هوایی مطبوع Ùˆ دلپذیر، خرمن های گندم Ùˆ جو Ùˆ در بهار بوی Ú¯Ù„ سنجد است Ú©Ù‡ توجه آدمی را جلب Ù…ÛŒ کند.
روستای ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯
با عبور از داخل روستای مصر به طر٠شمال Ùˆ پیمودن ØØ¯ÙˆØ¯ 3 کیلومتر Ù…Ø³Ø§ÙØª از بین نخلستانها Ùˆ مزارع روستای مصر، Ùˆ مزارع Ø§Ø·Ø±Ø§ÙØ´ØŒ به آخرین نگین Ùˆ Ù…ØÙ„ مسکونی کویر در این منطقه یعنی روستای ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ Ù…ÛŒ رسیم Ú©Ù‡ تنها 2 خانوار با جمعیت 20 Ù†ÙØ± در آن ساکن است. ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ پایان مسیر است Ùˆ دیگر ادامه راه از طریق خودرو امکان پذیر نیست، در این منطقه است Ú©Ù‡ ناگهان ظاهرا آثار ØÛŒØ§Øª را دیگر نمی بینی، کویر است Ùˆ کویر. قدمت روستای ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ کمتر از 60 سال Ù…ÛŒ باشد Ùˆ دارای نخلستانهایی زیباست Ú©Ù‡ توسط شنهای روان Ù…ØØµÙˆØ± گشته است. نیزار مصر در 6 کیلومتری شرق مصر قرار دارد Ú©Ù‡ در اثر آب چشمه ای زیبا پدید آمده است . این نیزار دارای نیهای بلند Ù…ÛŒ باشد Ú©Ù‡ Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ بعضی از آنها به 4 متر Ù…ÛŒ رسد . از دیگر نقاط دیدنی این منطقه Ù…ÛŒ توان به دریاچه نمک خور Ùˆ کویر طبقه واقع در 50 کیلومتری جاده خور-طبس , روستای گرمه , روستای Ù…ØÙ…دآباد کوره گز , روستای عروسان , روستای ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ ØŒ جاده کاروان گذر عروسان-بیدستان، جاده آ٠رود ابراهیم زهرا، ریگ کله Ùˆ کویر مرکزی اشاره کرد . از دیدنیهای اطرا٠این روستا میتوان به چال سلکنون، نیزار مصر، دریاچه نمک سلکنون، تخت عباسی، تخت عروس Ùˆ رملهای ماسه ای اطرا٠روستا اشاره کرد.
دریاچه نمک سلکنون و چال سلکنون کویر مصر :
چال سلکنون در موقعیت N340715 Ùˆ E544666 در استان اصÙهان، در جنوب کویر بزرگ مرکزی ایران Ùˆ در شمال روستای مصر واقع شده است. چال ها به مناطقی اطلاق Ù…ÛŒ گردد Ú©Ù‡ نسبت به مناطق اطرا٠دارای Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ کمتری بوده Ùˆ ØØ§Ù„ت ÙØ±ÙˆØ±Ùتگی در زمین دارند. چال سلکنون ÙØ±ÙˆØ±Ùتگی زیبایی است Ú©Ù‡ توسط تپه های شنی Ù…ØØµÙˆØ± گردیده Ùˆ مناظر زیبایی را پدید آورده است. در قسمت درونی چال سلکنون باتلاق Ú©ÙˆÚ†Ú©ÛŒ وجود دارد. زمین های دیواره چال پوشیده از سنگریزه Ùˆ دارای شیبی مایل در ØØ¯ÙˆØ¯ 30 درجه است. در Ú©Ù ÙØ±ÙˆØ±Ùتگی جنس خاک تیپیک مناطق کویری Ùˆ از جنس خاک های قلیایی است. ک٠گودال ÙØ§Ù‚د هرگونه پوشش گیاهی است Ùˆ تپه های ماسه ای پراکنده ای در آن به چشم Ù…ÛŒ خورد. علت نامگذاری این منطقه به سلکنون، سیل ویرانگر سال 1355 روستای مصر بوده است Ú©Ù‡ در این منطقه دریاچه عظیمی ایجاد کرده است. لغت سلکنون ساده شده لغت سیل کنون است Ú©Ù‡ به این منطقه اتلاق Ù…ÛŒ گردد.
نیزار روستای مصر :
نیزار مصر در 6 کیلومتری شمال شرقی روستای مصر Ùˆ 2 کیلومتری شرق روستای ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ در شمال شرقی استان اصÙهان واقع شده است. موقعیت جغراÙیایی نیزار E5448 Ùˆ N3405 است. Ù…ØØµÙˆØ± شدن نیزار توسط شن های روان، جلوه Ù…Ù†ØØµØ± به ÙØ±Ø¯ÛŒ به آن داده است. این نیزار آبشخور اصلی ØÛŒØ§Øª ÙˆØØ´ کویر منطقه است. Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ Ù†ÛŒ ها در پاره ای از موارد به 4 متر هم Ù…ÛŒ رسد. نیزار مصر مکان مناسبی برای عکاسی از ØÛŒØ§Øª ÙˆØØ´ کویر است.لت پیدایش این نیزار Ùˆ چشمه آن سیل ویرانگر روستای مصر در سال 1355 بوده Ú©Ù‡ باعث ایجاد دریاچه بزرگی در مکان نیزار ÙØ¹Ù„ÛŒ شده است.دریاچه مذکور به مرور زمان خشک شده ولی مسیر آب ایجاد شده در زیر ماسه ها Ùˆ زمین های این منطقه موجب شده Ú©Ù‡ پساب کشاورزی روستای امیر آباد پس از Ù†Ùوذ به لایه های زمین، در منطقه نیزار مجددا به Ø³Ø·Ø Ø²Ù…ÛŒÙ† بیاید Ùˆ باعث ایجاد این نیزار گردد. مزه آب نیزار شور است ولی درصد شوری آن به ØØ¯ÛŒ نیست Ú©Ù‡ موجب کویری شدن منطقه گردد. آب نیزار پس از آمدن به Ø³Ø·Ø Ùˆ Ø·ÛŒ Ù…Ø³Ø§ÙØªÛŒ در ØØ¯ÙˆØ¯ 2 کیلومتر مجددا در زیر لایه های ماسه ÙØ±Ùˆ Ù…ÛŒ رود Ùˆ بار دگر در منطقه دریاچه نمک سلکنون به Ø³Ø·Ø Ù…ÛŒ آید. با این ØªÙØ§ÙˆØª Ú©Ù‡ به علت شور زمین های دریاچه، آب بسیار شور گشته به نجوی Ú©Ù‡ در پایین دست دریاچه مسیر نهر ایجاد شده کاملا پوشیده از نمک است.ØØ§Ø´ÛŒÙ‡ نیزار دارای اجتماعات گیاهی ÙØ±Ø§ÙˆØ§Ù† از نوع ماسه پسند است. از جمله این گیاهان Ù…ÛŒ توان به درختچه های تاغ، اسکنبیل، گز، نتر، نسی، دم گاوی Ùˆ… اشاره کرد. ØÛŒØ§Øª جانوری منطقه شامل گرگ، روباه شنی، گربه شنی، شغال، کاراکال، چکاوک کاکلی، مگس گیر، سبزقبا، شاهین، سارگپه بیابانی، جرد، پامسواکی، جربیل، آگامای سروزغی Ùˆ دم سیاه، تیر مار، مار Ø¬Ø¹ÙØ±ÛŒØŒ شتر مار، انواع عقرب Ùˆ… است. به دلیل مرطوب بودن منطقه در صورت گرمی هوا انواع ØØ´Ø±Ø§Øª از قبیل پشه Ùˆ مگس به ÙˆÙور قابل مشاهده است.
تخت عباسی، تخت عروس کویر مصر :
تخت عباسی – تخت عروس در موقعیت N340795 Ùˆ E544728 در استان اصÙهان Ùˆ در جنوب کویر بزرگ مرکزی ایران Ùˆ شمال شرقی روستای مصر واقع شده است. در Ø§ØµØ·Ù„Ø§Ø Ø¬ØºØ±Ø§Ùیایی تخت های مناطق کویری، به نقاطی اطلاق Ù…ÛŒ شود Ú©Ù‡ نسبت به زمین های اطرا٠دارای Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ زیادتری باشند Ùˆ بلندترین نقطه آنها مانند یک تخت صا٠و هموار باشد. وجود بادهای شدید در مناطق کویری Ùˆ ÙØ±Ø³Ø§ÛŒØ´ بادی باعث شده Ú©Ù‡ قله این تپه ها در اثر مرور زمان صا٠و هموار شوند. همچنین باد خاک نرم را با خود ØÙ…Ù„ کرده Ùˆ قلوه سنگ ها Ùˆ سنگریزها را به جا گذاشته است.در زمان های گذشته از تخت ها به عنوان عوارض طبیعی راهنما Ø§Ø³ØªÙØ§Ø¯Ù‡ Ù…ÛŒ شده است. تختها به علت وسعت Ùˆ Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ قابل توجه در مناطق کویری عوارض طبیعی مناسبی برای جهت یابی Ùˆ تعیین مسیر بوده اند.در بالای تخت عباسی در منظره غربی Ùˆ جنوبی تپه های شن روان، چال سلکنون Ùˆ روستای مصر Ùˆ ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ قابل رویت هستند. در منظره شمالی تخت عروس Ùˆ در منطره شرقی دریاچه نمک سلکنون قابل رویت هستند. تخت عباسی ÙØ§Ù‚د پوشش گیاهی است Ùˆ وجود انبوه سنگریزه ها، نشانگر وجود بادهای شدید در این منطقه است. باد غالب در این منطقه باد غربی-شرقی است Ú©Ù‡ از ÙØ±Ù… تپه های شنی نزدیک به تخت عباس قابل تشخیص است. در سمت شرق تخت ÙØ±Ø³Ø§ÛŒØ´ باعث پلکانی شدن دیواره های تخت عباسی گردیده Ú©Ù‡ مناظر زیبایی را ایجاد کرده است. Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ راس تخت عباسی از Ø³Ø·Ø Ø¯Ø±ÛŒØ§ 867 متر Ùˆ Ø§Ø±ØªÙØ§Ø¹ آن نسبت به دشت مجاور در ØØ¯ÙˆØ¯ 40 متر است. جنس دیواره ها از ماسه، مارن Ùˆ خاک های آهکی است Ú©Ù‡ پوشش از سنگریزه بر روی آن قابل مشاهده است.برای رسیدن به تخت عباسی، تخت عروس، نیزار Ùˆ دریاچه نمک سلکنون Ùˆ چال سلکنون کویر مصر باید از روستای مصر به سمت شمال ØØ±Ú©Øª کرد. بعد از گذر از روستای ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ وارد دو راهی چال سلکنون شد Ùˆ پس از Ø·ÛŒ Ù…Ø³Ø§ÙØªÛŒ در ØØ¯ÙˆØ¯ 3 کیلومتر وارد دو راهی دریاچه چال سلکنون شد. در این قسمت باید از چند تل شن عبور کرد. پس از عبور از دیواره شنی دریاچه نمک سلکنون Ùˆ تخت عباس در قسمت شرق قابل رویت هستند. مسیر را به سمت شمال شرقی ادامه دهید تا پس از Ø·ÛŒ 2 کیلومتر به تخت عباسی برسید. برای بالا Ø±ÙØªÙ† از تخت با خودروهای 4wd از ØØ§Ø´ÛŒÙ‡ جنوبی تخت Ùˆ همچنین از ØØ§Ø´ÛŒÙ‡ شمال غربی تخت Ú©Ù‡ دارای شیب ملایمتری هستند Ø§Ø³ØªÙØ§Ø¯Ù‡ کنید.
کویر طبقه یا دریاچه نمک خور
کویر طبقه یا دریاچه نمک خور بزرگترین دریاچه نمک ÙØµÙ„ÛŒ ایران است. زمین نمکی این منطقه باعث شده است Ú©Ù‡ از هرگونه پوشش گیاهی Ùˆ زندگی جانوری خالی باشد. اما Ø´Ú©Ù„ Ø´Ú¯ÙØª انگیز کویر طبقه آن را به جاذبه ای Ø´Ú¯ÙØª انگیز بدل کرده است. زمین کویر طبقه پوشیده از اشکال پنج ضلعی نمک است Ú©Ù‡ در زمستان Ùˆ با مخلوط شدن با خاک رس به رنگ سیاه Ùˆ در تابستان به رنگ سراسر سÙید در Ù…ÛŒ آید. نمک این دریاچه قدیمی ترین نمک سراسر ایران است.
مسیرهای دسترسی به روستای مصر :
تهران، سمنان، دامغان، Ùˆ تغییر مسیر به طر٠جنوب Ùˆ از جاده معلمان به سمت جندق Ùˆ روستای مصر Ùˆ ÙØ±ØØ²Ø§Ø¯ دایره کامل از دیدنیها در انتظار شما است.
- از اصÙهان از سمت شرق – نایین – جندق Ùˆ روستای مصر
زمان Ø³ÙØ± برای بازدید از کویر مصر Ú†Ù‡ ÙØµÙ„ÛŒ از سال است؟
Ø³ÙØ± به این روستا معمولا از اوایل مهرماه آغاز Ù…ÛŒ شود Ùˆ تا پایان زمستان Ùˆ ØØªÛŒ نوروز ادامه Ù…ÛŒ یابد.