پاژ روستایی با تاریخی کهن

کمتر پیش آمده Ú©Ù‡ همسفران تور مشهد ما به شهر مشهد سفر کنند Ùˆ سری به دیدنی های این شهر بزنند ØŒ طبق روال همیشه همه همسفران ما در تورهای مشهد به نیت زیارت حضرت رضا  (ع)Ù…ÛŒ روند اما بعد از عرض ادب Ùˆ ارادت به آن حضرت رفتن Ùˆ دیدن اماکن Ùˆ زیبایی های شهر هم خالی از لطف نیست Ùˆ لذت سفر را برای شما دو چندان خواهد کرد . باید Ú©Ù…ÛŒ عزم خود را جمع کنید  Ùˆ به سوی روستایی Ú©Ù‡ روزگارانی زادگاه بزرگترین حکیم Ùˆ نابغه شعر Ùˆ ادب این مملت بوده ØŒ حرکت کنید بله درست متوجه شدید حکیم ابوالقاسم فردوسی را میگوییم . پاژ نام زادگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر حماسه‌سرای ایرانی است Ùˆ نام روستایی واقع در تقاطع جاده کارده به کلات نادری Ùˆ Û±Ûµ کیلومتری شمال شهر مشهد Ù…ÛŒ‌باشد. در میانه روستای پاژ Ùˆ در Û·Û°Û° متری شمال غرب آن دو تپه باستانی به چشم Ù…ÛŒ‌خورد Ú©Ù‡ به آثار Ùˆ بقایای پاژ قدیم مربوط Ù…ÛŒ‌باشند Ùˆ موید پیشینه تاریخی این منطقه در سده‌های نخستین پس از اسلام تا قرن نهم Ùˆ دهم هجری است

پاژ روستایی با تاریخی کهن

در تاریخ‌نگاری‌ای Ú©Ù‡ نظامی عروضی سمرقندی انجام داده‌است به این موضوع اشاره شده‌است Ú©Ù‡: «Ø§Ø¨ÙˆØ§Ù„قاسم فردوسی از دهقانان توس بود Ùˆ از دیهی (دهی) Ú©Ù‡ آن دیه (روستا) را پاژ خوانند Ùˆ از ناحیه توس است؛ آن ده، بزرگ است Ùˆ از ÙˆÛŒ هزار مرد بیرون آید. فردوسی در آن روستا، شوکتی تمام داشت.

در اردیبهشت سال Û±Û³Û¸Û¹ نخستین گمانه‌زنی باستان‌شناسی به منظور بازشناسی علمی روستای قدیمی پاژ به وسیلهٔ دفتر حفظ Ùˆ احیای محوطه‌های تاریخی معاونت میراث فرهنگی استان خراسان رضوی انجام شد Ú©Ù‡ منجر به شناسایی قلعه‌ای بزرگ به اندازهٔ تقریبی Û´Ûµ در Û¶Ûµ متر Ùˆ ارتفاع Û±Û² متر در میانهٔ روستای کنونی پاژ شد. بر پایهٔ اسناد موجود، بنیاد این قلعه در سده‌های نخستین دوره اسلامی بوده Ùˆ اواخر دورهٔ قاجار نیز چندین خانه روی بقایای تاریخی آن ساخته شده‌است. از جمله این خانه‌ها یک باب منزلی است Ú©Ù‡ در سمت شرق قلعه Ùˆ بلندتر از دیگر ساختمان هاست. بنابر اظهار نظر معتمدین روستای پاژ، خانه یاد شده حدود Û¹Û° سال پیش به دستور کد خدای روستای پاژ به نام کریم‌اله اسدی به وسیلهٔ یک استادکار از مشهد ساخته شده‌است؛ این خانه دارای یک اتاق Û³ در به اندازهٔ تقریبی Û³ در Ûµ متر Ùˆ با دیوارهای خشتی Ùˆ Ú¯Ù„ÛŒ Ùˆ Ú¯Ú†‌اندود است Ú©Ù‡ به عنوان تنها فضای نشیمن خانه هنوز باقی مانده‌است. همین خانه Ú©Ù‡ اکنون به خرابه‌ای تبدیل شده از دید گردشگران به خانهٔ فردوسی مشهور شده‌است.

روستای کهن پاژ Ú©Ù‡ پیشینهٔ آن به پیش از قرن Û´ هجری بازمی‌گردد، اکنون با Û´ هکتار بافت مسکونی Ùˆ در مجموع با Û¸Û°Û° هکتار وسعت Ù…ÛŒ‌تواند جزو آثار تاریخی به‌شمار آید. سازمان میراث فرهنگی Ùˆ گردشگری ایران، وظیفه دارد با توجه به اقبال گردشگران داخلی Ùˆ خارجی، نه تنها از خانهٔ فردوسی بلکه از روستای پاژ همان گونه Ú©Ù‡ از آرامگاه فردوسی در توس محافظت Ù…ÛŒ‌کند، حراست نماید. مجلس شورای اسلامی بارها در مورد حفظ آثار Ùˆ بناهای تاریخی مانند بناهای روستای پاژ به نهادهای گوناگون ایران تذکر داده‌است.

اینجا خانه فردوسی نیست

در حالی Ú©Ù‡ اغلب گردشگران این خانه را به‌عنوان خانه فردوسی Ù…ÛŒ‌شناسند اما سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی Ùˆ گردشگری استان خراسان‌رضوی Ù…ÛŒ‌گوید Ú©Ù‡ این خانه، خانه فردوسی نیست. مجتبی رجایی، رئیس اداره Ú©Ù„ میراث فرهنگی، صنایع‌دستی Ùˆ گردشگری خراسان رضوی در این ارتباط به خبرنگار ما Ù…ÛŒ‌گوید: «Ø¨Ø±Ø§Ø³Ø§Ø³ منابع موجود نخستین نویسنده‌ای Ú©Ù‡ از پاژ نام Ùˆ نشانی به‌دست داده نظامی عروضی سمرقندی بوده است. در متن ÙˆÛŒ آمده است: «Ø§Ø³ØªØ§Ø¯ ابوالقاسم فردوسی از دهقانان توس بود. از دیهی Ú©Ù‡ دیه را پاژ خوانند Ùˆ از ناحیت طبران است؛ بزرگ است Ùˆ از ÙˆÛŒ هزار مرد بیرون‌ آید.

در سال‌های اخیر برخی از اهالی روستای پاژ به‌خاطر جلب نظر بازدیدکنندگان از این روستا این خانه را منزل شخصی حکیم ابوالقاسم فردوسی معرفی کرده‌اند، اما تمام شواهد موجود از جمله طرح Ùˆ مصالح به‌کار رفته Ùˆ همچنین پژوهش‌های باستان‌شناسان بیانگر این است Ú©Ù‡ خانه مذکور کمتر از 100سال قدمت دارد. با وجود این، معاونت میراث فرهنگی با توجه به معماری سنتی در ساخت این خانه Ùˆ همچنین در راستای توجه به روستای تاریخی Ùˆ گردشگری پاژ مراتب مستندسازی، مرمت Ùˆ بازسازی خانه را در سال‌جاری در دست اجرا دارد.»